banner-top12

Aqparattar ağımı 111

Qosqan waqıtı Qaraşa 10, 2017 | 59 ret oqıldı | saýtqa qosqan shalqar

0

Aqtöbe oblısındağı gïdrotexnïkalıq qurılğılardı keşendi paýdalanw jäne qawipsizdik

Aqtöbe qalasında «Aqtöbe oblısındağı gïdrotexnïkalıq qurılğılardı (GTQ) keşendi paýdalanw jäne qawipsizdik» attı pïlottıq jobanıñ aşılwı jäne tanıstırılımı bolıp ötti. Atalmış is-şaranı Qazaqstandağı Ewropalıq odaq ökildiginiñ qarjılaý qoldawımen BUU-nıñ Qazaqstan Respwblïkasındağı Damw jönindegi bağdarlaması uýımdastırıp otır.

İs-şaranıñ maqsatı – sw tasqını qawpin aldın ala eskertw üşin Aqtöbe oblısındağı GTQ-da zamanawï texnologïyalardı is jüzinde paýdalanwdı körsetw, sondaý-aq mundaý qurılğılardı paýdalanwdağı ülken  mümkindiktermen tanıstırw.

Qazaqstan geografïyalıq ornalaswına jäne klïmattıq erekşelikterine baýlanıstı köptegen tabïğï apattarğa – respwblïka ékonomïkasına äser etetin ékologïyalıq qaterlerge uşıraw qawpi zor.

Tötenşe jağdaýlar jönindegi mïnïstrliktiñ mälimeti boýınşa, Qazaqstanda 1994 jıldan beri 320 mıñnan astam tötenşe jağdaý men tabïğï jäne texnogendi sïpatattağı oqïğalar orın alğan. Jalpı zardap şegwşiler sanı 250 mıñnan assa, 40 mıñğa jwıq jan jan tapsırğan. Sarapşılardıñ bağalawınşa, tötenşe jağdaýlardan twındaýtın tikeleý jäne janama zalal şığını jılına şamamen 25 mln teñgeni quraýdı. Sondaý-aq iri kölemdegi tabïğï jäne texnogendi sïpattağı tötenşe jağdaýlar ädette qorşağan ortağa awır zalal keltiredi.

Gïdrotexnïkalıq qurılğılardıñ qawipsizdigi TJ aldın alwda mañızdı röl atqaradı. Nöser jawındar men qardıñ erwi böget, toğandardı şaýıp ketw qawpin twdıradı. Bögettiñ qïrawı awır jaýttarğa aparıpsoqtırwı mümkin: adam ölimi, ékonomïka jäne qorşağan ortağa keltirilgen şığın. Soñğı onjıldıqtar täjirïbesi körsetkendeý, tötenşe jağdaýlar sanı kürt ösken. Mısalı, 2010 jıldıñ kökteminde Almatı oblısındağı Qızılağaş sw qoýmasınıñ jarılwı, sondaý-aq 2011-2012 jıldardağı respwblïkamızdıñ basqa da aýmaqtarındağı köktemgi tasqındar edäwir şığın äkeldi.

2012 jıldıñ nawrız aýında sw tasqını respwblïkamızdıñ şığısına deýin taralıp, Semeý qalasında sel jürdi. Oñtüstik Qazaqstan oblısındağı sw tasqını keltirgen zalaldıñ qunı bir mïllïard teñgeden astı. Al 2017 jıldıñ säwir aýında Aqtöbe qalasında Aqtöbe jäne Sazdı sw qoýmalarındağı tasqın jıldamdığınıñ sekwndına 790 kwbometrge artwına baýlanıstı 700-den astam adam köşirildi. Soñğı ret  mundaý jağdaý 20 jıl burın orın alğan edi.

Tötenşe jağdaýlar kezinde bolatın şığın kölemin azaýtwdağı mañızdı faktor – sel jäne sw tasqındarı qawpi twralı aqparattı jedel äri waqıtılı jetkizw.

Osığan baýlanıstı Aqtöbe oblısında EO/ BUUDB/EÉK jäne BUU-nıñ «Qazaqstannıñ jasıl ékonomïka ülgisine köşwin qoldaw» ortaq jobası ayasında xalıqqa ıqtïmal qawip-qaterler jöninde waqıtılı xabarlaw, derekterdi jïnaw, öñdew jäne dïspetçerlik pwnktke tapsırwdıñ avtomattandırılğan jüýesin ornatw maqsatında pïlottıq joba äzirlendi. YAğnï sw deñgeýiniñ joğarılağanın nemese qısımı artqanın eskertetin, sondaý-aq körsetkiş derekterine avtomattı rejïmde jawap beretin datçïkter men ïndïkatorlar jïını. Zamanawï texnologïya avtomattı türde sw bögetiniñ jaý-küýin körsetip jäne onda orın alatın tabïğï, texnogendi qawip-qaterdi baqılap otırwğa mümkindik beredi. Osı arqılı twındağan qïındıqtı şeşwde aldın ala şara qabıldawğa boladı.

Turaqtı damw / wrbanïzacïya departamentiniñ basşısı Raswl Raxïmov mırza: «Jergilikti jelilerdi osında, ıqtïmal qawiptiligi bar nısan – Aqtöbe sw qoýmasında ornatw, qajet bolğan jağdaýda waqıtılı äreket etwdi qamtamasız etedi, sondaý-aq apattı aýmaqtağı adamdardı qawipsizdendirw jäne zalal saldarınıñ materïaldıq şığının barınşa azaýtwğa da İs-şara ayasında pïlottıq nısandı aralaw uýımdastırılıp, sol jerde jañartılğan jüýeniñ resmï aşılw saltanatı ötti. Sonımen qatar bul jüýeniñ sw qoýmasındağı tïimdiligin sınap körwge de mümkindik twdı.

Qazirgi tañda şamamen 650 iri GTQ bar, 60-tan astam sw qoýması memlekettiñ baqılawında. Jıl saýın olarğa äjeptäwir qarajat bölinedi. QR İİM Tötenşe jağdaýlar komïtetiniñ mälimdewinşe, gïdrotexnïkalıq qurılğılardıñ 40%-ı apattı jağdaýda jäne kürdeli jöndewden ötkizwdi qajet etedi. Qoldanıstağı tarïfter olardı durıs paýdalanwğa, texnïkalıq qızmet körsetwge jäne keleşektegi damwın jüzege asırwğa mümkindik bermeýdi.

Ewrazïyalıq odaqtıñ, BUUDB jäne BUU EÉK birlesken jumısınıñ ayasında Qarğalı bögetiniñ negizinde jılıjaý, toğan şarwaşılığı, demalıs jäne demalıs aýmaqtarı, t.b. bağıttarda paýda tabw jäne onı äri qaraý damıtw üşin qor qurw mäseleleri körsetildi.Sw qoýmasınıñ tawlı aýmaqta ornalaswı barlıq ïnfraqurılımdı qamtamasız etetin élektr énergïyasın öndirwge qajetti şağın GTQ ornatwğa mümkindik beredi. Joba mudaý ïnfraqurılımdı ékonomïkalıq jağınan paýdağa aswına jäne öz aktïvteriniñ tïimdi qızmet etwine müddeli jekelegen ïnvestïcïyalar men operatorlardı tartwğa kömektesedi.




Pikir üstew

É-poşta mekenjaýıñız jarïyalanbaýdı. Mindetti örister * tañbalanğan

Back to Top ↑