banner-top12

Aqparattar ağımı foto  23 oktyabrya 040

Qosqan waqıtı Qazan 23, 2015 | 641 ret oqıldı | saýtqa qosqan shalqar

1

“Köşi-qon salasındağı qujat räsimdew mäseleleri» attı döñgelek üstel ötti

foto  23 oktyabrya 017image-23-10-15-06-06-3image-23-10-15-05-46-3

image-23-10-15-05-54-6image-23-10-15-06-00-3foto  23 oktyabrya 015

Almatı qalasında «Qazaqstan Respwblïkası Köşi-qon salasındağı qujat räsimdew mäseleleri» taqırıbındağı döñgelek üstel ötti.
– Bul Xalıqaralıq “Janaşır” qoğamdıq qorı uýımdastırıp otırğan alğaşqı nemese soñğı jïın emes. Almatı qalası İşki sayasat basqarmasınıñ memlekettik älewmettik tapsırısı negizinde soñğı tört jıl boýı “Oralmandardı älewmettik beýimdew ortalığı” jobası boýınşa mundaý jïındardı jïi ötkizip otıramız. Joba boýınşa şetelderden köşip kelip jatqan qandastarımızğa bağıt-bağdar, quqıqtıq keñester, ärtürli kwrstar ötkizwmen qatar, osındaý basqoswlar uýımdastıramız. Mundağı maqsat – memlekettik organdardıñ ökilderin oralmandarmen kezdestirip, salaları boýınşa qandastar tïisti suraqtarına jawap alwına mümkindik twğızw. Bügingi basqoswğa Almatı qalası İİD Köşi-qon polïcïyası basqarması, Almatı qalası İşki sayasat basqarması, Almatı qalası Memlekettik eñbek ïnspekcïyası jäne köşi-qon basqarması, Almatı qalası Xalıqqa qızmet körsetw ortalığı, Xalıqaralıq quqıq qorğaw ortalığı ökilderi qatısıp otır, – deýdi Xalıqaralıq “Janaşır” qoğamdıq qorınıñ prezïdenti Jañıl Äpetova.

image-23-10-15-05-46-4foto  23 oktyabrya 006foto  23 oktyabrya 036
Jïın barısında Äl-Farabï atındağı Qazaq ulttıq wnïversïtetiniñ Joğarı oqw ornına deýingi bilim berw fakwlteti dekanınıñ orınbasarı Marat Ämirxanov şeteldik jastardı oqwğa qabıldaw barısında jäne olardı jataqxanalarğa ornalastırw boýınşa twındaýtın suraqtarına, Almatı qalası İİD Köşi-qon polïcïyası basqarmasınıñ ağa ïnspektorı, polïcïya podpolkovnïgi Läzzat Şäýmerdenqızı Muxïtova jawap berip, surağın qatağattandırsa, Almatı qalasına balaları Özbekstannan köşip kelip, artınan kelgen ata-anası qaladan “oralman kwäligin” alwğa ülgermeý, basqa şeteldikter sïyaqtı ıqtïyarxatpen jürgen oralman ana, jartı jıl boýı zeýnetkerlik waqıtınınıñ “küýip” ketkenin aýtsa, Qıtaýdan kelgen otbası 16 jasqa tolmağan balasına “ıqtïyarxattı” qazir alw kerek pe, älde kämelet jasqa tolğan soñ alğan durıs pa dep suraýdı. Oqw vïzasımen oqwğa tüswge kelgen şeteldik jastardıñ da suraqtarı köp boldı. Biri, Qazaqstanda turaqtı tirkewde turıp, oqw ornınıñ jataqxanasında turwğa bola ma dese, endi biri oqï jürip, qosımşa jumıs istewge bola ma dep suraýdı. Al, tağı bir Özbekstannan kelgen azamat däl qazirgi waqıtta ıqtïyarxatpen Qaskeleñ qalasında turıp jatqanın, Almatı qalasınan üý satıp alwğa bola ma dese, endi biri Qazaqstanda ıqtïyarxatpen jürgenin, üýlenw üşin nekesin “Sen Qazaqstan azamatı emessiñ dep, nekege tirkew twralı ötinişin qabıldamaý jatqanın aýtıp, kömek suraýdı.

foto  23 oktyabrya 010foto  23 oktyabrya 061foto  23 oktyabrya 007

“Iqtïyar xatpen jürgen étnïkalıq qazaqtar saýlawda dawıs berwge ğana quqı joq, qalğan äreketterde QR azamattarımen birdeý teñ quqılı emes pe? Almatıdağı AXAJ bölimi bizdiñ nekemizdi tirkewden bas tarttı. Äweli ärtürli qujattar äkelwdi talap etti. Olardı Özbekstanğa eki ret barıp, jïnap äkeldim. Talap etken qujattardıñ bärin tügendegen kezde, “sen Qazaqstan azamatı emes ekensiñ ğoý, tirkeý almaýmız” deýdi. Üýlengeli jürgen qızım da Özbekstan azamatı edi. Nekemiz äli tirkelgen joq. Äýelimniñ ayağı awır. Büginde emxanalar da onı Qazaqstan azamatı emessiñ dep tirkewden bas tartıp otır. Endi bala dünïege kelgende, budan eki ese maşaqat bolatın şığar. Balalarım Qazaqstannıñ azamatı bolıp dünïege kelse dep armandağan edim…” deýdi.

foto  23 oktyabrya 074foto  23 oktyabrya 015foto  23 oktyabrya 072

Däwren attı bul azamattıñ mäselesin şeşwge Xalıqaralıq quqıq qorğaw ortalığı aralasatın boldı. Jïınğa qatısqan ortalıq basşısı Jandilda Jaqıpov bul azamattıñ rasında quqıq buzwşılıqqa tap bolıp otırğanın aýtıp, kömekteswge wäde etti. Jäne jïınğa qatıswşılarğa “barlıq quqıq buzwşılıq, jemqorlıq körinisterine tap bolıp jatsañızdar, bizdiñ ortalıqqa jüginiñizder. Biz sizderge kömekteswge äzirmiz” degendi aýttı.
Jïında qoýılğan suraqtardıñ keýbiriniñ Almatı qalasında “oralman kwäligi” berile bastağan soñ şeşimin tabatının Almatı qalası Memlekettik eñbek ïnspekcïyası jäne köşi-qon basqarması Köşi-qon böliminiñ bas mamanı Wsabek Orazxan tüsindirdi. Qazirgi tañda QR Parlamenti Elbasınıñ 2014 jılğı 4 mamırdağı tapsırmasın jüzege asırw maqsatında äzirlengen «Keýbir zañnamalıq aktilerge xalıqtıñ köşi-qonı jäne jumıspen qamtılwı mäseleleri boýınşa özgerister men tolıqtırwlar engizw twralı» QR Zañınıñ jobasın qarastırwda. Bul zañ oralmandarğa köp mümkindikter aşıp, jeñildikter qarastıradı dep kütilwde. Zañdağı usınılğan jağımdı jañalıqtar twralı parlament mäjilisiniñ depwtatı Gülnär Seýtmağanbetova BAQ-ta xabarlağan edi. Étnïkalıq qazaqtardı öz tarïxï otanına oralwğa ıntalandırw maqsatında Zañ jobasında étnïkalıq qazaqtarğa qonıstanw öñirine qaramastan oralman märtebesin berw. Olarğa şeteldik azamattarğa qarağanda köşi-qon polïcïyasına xabarlasw arqılı tölem qabiletin rastawsız waqıtşa turw ıqtïyarxatın alw mümkindigi beriledi, Ükimet belgilegen öñirlerge qonıstanğan jağdaýda älewmettik paket berilmek. Sondaý-aq, elimizdiñ kez kelgen öñirinen Ükimet aýqındağan ekinşi öñirge qonıstanğan oralmannıñ älewmettik qoldawdı alwğa mümkindigi boladı. Eger olar qonıstanğan öñirden 5 jıl merzimnen burın qonıs awdarıp ketetin bolsa, alğan kömekterin Ükimetke qaýtarw mindetteri qarastırılğan jäne oralmandarğa Qazaqstan Respwblïkasınıñ azamattığın berw merzimin waqıtşa turw ıqtïyarxatın alğannan keýin 1 jılğa deýin qısqartw közdeledi.
Sonımen qatar mınadaý usınıstar da qarastırılğan, mäselen Qazaqstannıñ joğarı oqw orındarında oqïtın étnïkalıq qazaq stwdentterine azamattıq jeñildetilgen tärtippen beriletin boladı. Qazaqstanda turatın oralmandar men şeteldikterge vïzanı uzartw mäselesin jeñildetetin, yağnï vïzanı işki ister organdarı arqılı uzartwğa mümkinşilik beretin normalar qabıldanbaq. Burın qandastarımız öz vïzaların özderi kelgen memleketterine qaýta barıp qana uzartatın.
Otbasıların biriktirw maqsatında şet elderde turatın étnïkalıq qazaqtardıñ arasındağı twıstarın Qazaqstan Respwblïkasına qonıstandırw üşin azamattardıñ şaqırtwların qaraýtın jäne kwälandıratın quzıret jergilikti atqarwşı organdarğa beriledi. Oralmandardıñ Qazaqstanda turaqtı turwğa arnalğan ruqsattı alw kezindegi keýbir kedergiler de jeñildetilgen.
Oralmandardıñ Qazaqstan azamattığın alğanğa deýin Jeke säýkestendirw nömirleriniñ (JSN) bolmawınan balaların mektepke, balabaqşa ornalastırwda, emxana men awrwxanalarda tirkelwge, zeýnetaqı jarnaların jäne älewmettik tölemderdi awdarwda qïındıqtar bolıp turğan. Osığan oraý, endi JSN oralman märtebesin alğan künnen bastap beriletin bolıp otır. YAğnï, oralman kwäligi JSN bar qujattar tizbesine engizilmekşi. Oralmandarğa qızmettik nemese jeke turğın üýi bolmağan kezde olardı beýimdew jäne ıqpaldastırw ortalıqtarında, bilim berw mekemeleriniñ jataqxanalarına waqıtşa tirkelw quqığı beriletin boladı.
Ötken jılğı säwir aýınan bastap Almatı, Astana qalaları oralmandardı qabıldamağan bolsa, endi jaña zañ qabıldansa, respwblïkanıñ barlıq öñirlerimen qatar, Almatı men Astana qalası da oralmandardı qabıldaý bastaýdı.

image-23-10-15-06-06-10image-23-10-15-06-00-1 n
” Ärïne, Almatı qalası oralmandardı qabıldaý bastasa, Almatıda qujattandırw
jumıstarı da jüzege asarı sözsiz. Memlekettik qızmetti körsetw standarttarına säýkes, oralmandarğa qızmet körsetip otırğan mekemelerdiñ qızmetin, balamalı türde Xalıqqa qızmet körsetw ortalıqtarı da körsetwde. YAğnï, oralmandar “Oralman kwäligin” alwğa, nemese azamattıq alw üşin qujattarın Xalıqqa qızmet körsetw ortalıqtarına ötkize aladı. Bul qızmet büginde oblıstardağı XQKO-larda körsetilip jatır. Endi, Almatı XQKO-larında da qaraşa aýınan bastap körsetile bastaýdı,- deýdi Almatı qalası Xalıqqa qızmet körsetw ortalığı dïrektorınıñ orınbasarı Jamal Baýmuxanbetova. – Odan tıs, büginde XQKO-lar 212 memlekettik qızmet türin usınwda. Bul, Qazaqstandağı barlıq azamattarğa tän, qajetti memlekettik qızmet türleri. Onıñ işinde, Sizder, şetelderden oqwğa kelgen jastar, sol elde alğan bilimderiñizdi rastaýtın kwälik nemese attestat, dïplomdarıñızdı nostrïfïkacïyalaw, qujattardı apostïldew sïyaqtı qızmetterdi alw üşin XQKO-ğa jüginip te ülgergen bolarsızdar. Munda birıñğaý élektrondıq kezek arqılı, 15 mïnwt waqıt işinde qajetti memleketti qızmetti ala alasız. Tïisti memlekettik organdarğa barmaý-aq, “mıñ terezeni bir terezege awıstırıp”, XQKO-lardan qızmet alıñızdar. Biz sizderge qızmet körsetwge ärqaşanda äzirmiz”.

image-23-10-15-06-06-9foto  23 oktyabrya 056foto  23 oktyabrya 040
Jïında söz alğan Almatı qalası İİD Köşi-qon polïcïyası basqarmasınıñ ağa ïnspektorı, polïcïya podpolkovnïgi Läzzat Şäýmerdenqızı Muxïtova, “Janaşır” qorı turaqtı türde uýımdastırıp otırğan osındaý basqoswlar arqılı twındağan pikirler men usınıstardıñ qağaz jüzinde qalıp qoýmaý, tïisti orındarğa joldawımızdıñ nätïjesinde köptegen problemalardıñ oñ şeşimin tawıp jatqanın tilge tïek etti. Mäselen, osındaý jïın barısında köpşiliktiñ usınğan keýbir qujattarğa apostïl qoyu, Qıtaý Xalıq Respwblïkasınan keletin azamattarğa sol elden “Qazaqstanda turaqtı turwğa ruqsat alw” twralı anıqtama talap etilmeýtin boldı. Munıñ bäri sizder men bizderdiñ bas qosa otırıp, mäseleni şeşwge üles qosqanımız. Sonımen qatar, qazirgi qabıldanğalı jatqan zañdağı köptegen özgerister men tolıqtırwlar, osındaý basqoswlarımızdıñ nätïjesi. Sondıqtan, şeşilmeýtin mäsele joq, tek qana onı durıs usına bilwimiz kerek, – dedi.
Ïä, Elbasımızdıñ älemniñ är tükpirindegi şaşılıp jürgen qandastarımızdı atamekenge şaqırıp, eldi elge qosw sayasatı – qandastardı qïnaw emes, atajurtqa jïnaw, éko¬nomïkası qwattı, sayasatı tu¬raq¬tı, jeri däwletti, eli säwletti memleket retinde irge ornıqtırwına üles qoswlarına jol aşw bolatın. Onı täwelsizdik alğan jıldarında kelgen mïllïonğa jwıq qandasımız däleldep, elimizdiñ örkendewine öz ülesterin qoswda. Al, birdi-ekili orın alğan olqılıqtar osılaýşa öz retimen şeşimin taba bermek.

Aqparat üşin. Bïıl şetelden 3 mıñnan astam qazaq atajurtına oralğan
1 qazandağı mälimetter boýınşa bïılğı jıldıñ basınan bastap tarïxï otanına 3012 étnïkalıq qazaq oralıp (1164 otbası), oralman märtebesin alğan
Otanına oralğan qandastarımızdıñ basım köpşiligi Jambıl oblısında – 213 otbası (529 adam), Oñtüstik Qazaqstan oblısı – 208 otbası (527 adam), Qostanaý oblısı – 189 otbası (452 adam), Mañğıstaw oblısı – 108 otbası (487 adam), sondaý-aq, özge de aýmaqtarğa qonıstanğan.
Olardıñ köpşiligi Özbekstannan – 78,6%, 6,7% – Türkmenstannan, 6% – Qıtaýdan, 3,1% – Moñğolïyadan, 5,6 % – basqa aýmaqtardan kelgen.
Eñbekke jaramdı jastağı tulğalardıñ körsetkişi – 61,1%, 18 jasqa deýingi balalar – 32,5%, zeýnetkerler – 6,3%-di qurap otır.
Eñbekke jaramdı jastağı oralmandardıñ 49,6%-ı jalpı orta bilimdi, 32,8%-orta arnawlı, 15,4% – joğarğı bilimdi, 2,1%-niñ bilimi joq.
Esteriñizge sala keteýik, 1991 men 2014 jıldar aralığında Qazaqstanğa 259 mıñ 159 otbası bolmasa 952 mıñ 882 étnïkalıq qazaqtar qaýta kelip, oralman märtebesin alğan bolatın. Bul jalpı xalıq sanınıñ 5,5%-ın quradı.




One Response to “Köşi-qon salasındağı qujat räsimdew mäseleleri» attı döñgelek üstel ötti

  1. güljan says:

    köşi kon polïcïyasında jas mamanğa aqşalaý kömek beriledi deýdi joldarın aïtasızdarma

Pikir üstew

É-poşta mekenjaýıñız jarïyalanbaýdı. Mindetti örister * tañbalanğan

Back to Top ↑