banner-top12

Aqparattar ağımı 46d329b108de8307447a498d852996db (1)

Qosqan waqıtı Qaraşa 13, 2017 | 147 ret oqıldı | saýtqa qosqan shalqar

0

Qazaqstan jaña älipbï qoldanatın boldı 

Qazaqstan Ükimeti ükimet tekserip bekitken latın grafïkasına negizdelgen qazaq jazwı älipbïin jıl soñınan burın qoldanısqa engizip, orıs tiline jwıq keletin kïrïllïca älipbïinen qol üzbek. Jospar boýınşa, keler jılı jaña oqwlıqtar qurastırılıp, 2025 jılı ükimettik qujattardı tolığımen jaña älipbï boýınşa daýındaw iske asırılmaq.

Qazaq tili -Qazaqstandağı tulğalıq ult qazaq ultı qoldanatın til, ükimettiñ jazw reformasın talqılağanına köp jıl boldı, prezïdent N. Ä. Nazarbaev 27 qazanda qatıstı ükimet jarlığına resmï qol qoýdı. Ükimet jaq: jazw reforması negizinen qazaq tilin «osızamandandırw» üşin jürgizildi, _ – dep otır.

Qazaq tilinde ötken ğasırdıñ 20 jıldarında arab jazwı negizindegi töte jazw qoldanılğan, 20 jıldardan 40 jıldarğa deýin latın jazwı negizindegi qazaq jaña jazwı qoldanılğan, 40 jıldardan bastap orıs tili negizindegi kïrïllïca älipbïi qoldanılğan. Sovet odağı ıdırağan soñ qazaq tili Qazaqstannıñ memleket tili boldı, orıs tili memleket organdarı men jergilikti organdardıñ resmï tili boldı. Qazaq ultın qamtığan köptegen Qazaqstandıq qazirgi künde de orıs tilinde söýlewdi unatadı.

Qazaq tilinde qazir qoldanılıp otırğan kïrïllïca älipbïinde 33 orıs tili tañbası jäne 9 qazaq tili tañbası bar, latın jazwında 26 tañba ğana bar. Mine, bul «Qazaqstanşa» latın älipbïiniñ tolıqtırılw jağdaýında ğana qazaq tiliniñ dıbıstıq erekşeligine anağurlım saý kele alatının añğartadı. Ükimet keler jılı oqıtwşılardı tärbïelew jäne jaña oqwlıqtardı qurastırw jumısın bastaýdı. Jaña nusqadağı latın älipbïi qoldanılğan soñ Qazaqstannıñ memleket atı ağılşın tilinde «Kazakhstan» dep jazılmaý, «Qazaqstan» dep jazılatın boladı.

Keýbirewler jazw reformasında «Sovet odağı men Reseýdiñ ıqpalınan arılw» deýtin sayasï maqsat bar dep otır. Alaýda Qazaqstannıñ aqparat dänekeri 30 qazanda Reseýdiñ bas elşisi Mïxaýl Boçarnïkovtıñ sözinen cïtat keltirip bılaý dedi: Reseý täwelsiz Qazaqstannıñ aldağı waqıtta memlekettik tildi latınğa köşirw twralı şeşimine tüsinistikpen jäne qurmetpen qaraýdı.

Mïxaýl Boçarnïkov däriptep bılaý dedi: Qazaqstan ükimetiniñ pozïcïya bildirwinşe, orıs tiliniñ resmï tildik ornı ıqpalğa uşıramaýdı, Qazaqstannıñ orta mektepterinde orıs tili «belgilengen til» retinde oqıtıla beredi, Qazaqstan ükimetiniñ basşılığı orıs tilin el azamattarınıñ erkin meñgerwin Qazaqstannıñ mañızdı mädenï basımdığı retinde qarastıradı.

Bul xabar Şıñjañdağı qazaqşa basılımdardıñ biri «İle keşi» gazetinde gazet qızmetkeri Senbek Äwesqanulınıñ awdarmasımen 2017 jılı 7 qaraşada jarïyalanıp, jaña älipbï töte jazw ülgisinde qosa berildi.

 

Senbek Äwesqanulı,

QXR, Şïnjïañ, Qulja qalası

2017 jılı 9 qaraşa




Pikir üstew

É-poşta mekenjaýıñız jarïyalanbaýdı. Mindetti örister * tañbalanğan

Back to Top ↑