banner-top12

Alıstağı ağaýın a32

Qosqan waqıtı Qaraşa 15, 2016 | 496 ret oqıldı | saýtqa qosqan shalqar

0

TAWLARI TARÏX, DALASI DASTAN QAZAQ ELİ

Marat Arınov,

Taşkent qalası, Özbekstan Respwblïkası.

Qazaqstan täwelsizdigin alğan künin jarïyalağanda, Özbekstanda turatın bawırlar bir-birinen süý­in­şi surap, qwanıştan bas kïim­derin aspanğa atıp, jası ülkender Taşkent, Samarqand, Buqara meşitterinde Allağa jalbarınıp, “Qazağımnıñ qwanışın uzağınan süýindir, qazaq elin, onıñ tuñğış Prezïdenti Nursultan Nazarbaevtı aman qıla gör!” dep kök qoş­qarların qurbandıqqa şaldı. Bizder, Özbekstan qazaqtarı, äli esimde, 1992 jılğı Dünïejüzi qa­zaqtarınıñ birinşi qurıl­taý­ı­n­a qatısıp, älem memleketterinen kelgen qandas bawırlarımızben qawış­qanbız. Sonda Elbasımız Respwblïka saraýında jürekjardı sözin bizge arnadı. “Aw, ağaýındar, täwelsiz memleket boldıq, ata­me­ken­deriñe oralıñdar, şamamız jet­kenşe qarsı alamız. Mına asqar Alataw, anaw keñ jazïra dala, özen-kölder, teñizder sizderdiki” degende qwanıştan közimizden jas şığıp, elde bas qosqan barşa qa­zaq­tar ïinderi solqıldap otırdı. Äli oñı men solın tanï almaý otı­rıp, bizdi atamekenimiz şaqı­ra­dı eken-aw, qudaýım til-közden aman qılğaý, seni tapqan ata-anañ­nan, qazaq xalqınan aýnaldıq. Bizdiñ Otanımız bolar ma eken-aw dep jürgende, Alla tağala sıý re­tin­de Sizdi bizge berdi, mıñ qaýtara şükir.

Mine, qas-qağım sätte 25 jıl da öte şığıptı. Waqıt – töreşi degen aqïqat eken. Sodan beri Qa­zaq­stan da kök twın jelbiretip, ör­kenïetti eldermen terezesi teñ bolıp, tarïx saxnasına şıqtı. Qasïetti Qazaqstan attı jerimizde Mendeleev kestesi élementteriniñ bäri tügel bar. Munda altın da, gaz da, kümis te, wran da, gawhar da bar. Mundaý tağdır, qızır darığan el jer betindegi xalıqtardıñ bäriniñ mañdaýına jazıla bermeýdi. Özge elde jürsek te qazaq tw­ra­lı jaman söz estimedik. Bizdiñ bar baý­lığımız sol boldı. Qaý mem­le­­kette jürmeýik, üýde, tüzde, me­şitterde qazaqtı aman qıla gör, atamekenimiz aman bolğaý, täwelsiz memleket bolıp, qazaq attı xal­qımızdıñ dañqı arta bersin dep tileýmiz bir Alladan. Täwelsizdik alğan künnen bas­tap, Nursultan Nazarbaev bar­şa­mız­ğa: Mınaw seniñ Qazaqstanıñ, seniñ altın besik, twğan jeriñ, seniñ baýlığıñ, seniñ taw men da­lañ, egin ek, ağaş otırğız, mal baq, eñbek et, – dedi. Biz de osın­daý keñ baýtaq elimizdiñ barın maqtan tutamız. Bizder Özbek­stan­nan kün saýın köktemmen birge uşıp jetken jıl qustarındaý elge oralıp jatırmız. Alıs-jaqın şet elderde jürgen qazaq­tıñ da, atamekenimizdegi qazaqtıñ da Otanı birew. Ol – Qazaqstan. Basqa Otanımız joq. Qala men dala qazağına aýtar tilek-ötini­şimiz birew-aq. Qazaqstan attı Otanımızdıñ mıqtı bir kirpişi bolıp qala­naý­ıq, bir-bir wığı bolıp şanşı­laý­ıq, ağaýın. Keregemiz mıqtı el bolaýıq! Qazaq eli tektilik tü­ne­gen, baq darığan qut meken. Qaý­maq­taý uýıp otırğan qut mekende alawızdıq bolmasa eken dep tileýmiz.

Nursultan Nazarbaev TMD-ğa ğana emes, älem jurtşılığına ta­nımal basşı därejesine köterildi. Keýingi kezde közi aşılğan bu­laq­taý bolıp, tıñ ïdeyalar men usı­nıstar jasap, batıl qadamdarğa barıp jür. Elbası öte täjirïbeli, isker äri ötkir basşı. Köpşil, jurtşılıqpen aşıq äñgimege, betpe-bet kezdeswge barıp, kez kelgen toppen til tabısa biledi. Eki tilge jüýrik. Jadı mıqtı. Nebir san faktilerdi jatqa aýta beredi. Önerli, şïraq, şımır. Şının aýtar bolsaq, keý eldiñ prezïdent­teri elin tastap qaşıp jürgende, Nursultan Äbişulı öz xalqınıñ ortasında bolıp, öz oýların aşıq ortağa salatın basşı. Sonı körgende şükirşilik etip, mar­qaýıp qalamız. Xalıqtıñ, köpşiliktiñ jaýın oýlap, jarğaq qulağı jastıqqa tïmeýdi. Baspasöz, teledïdardan baýqap otırsañız, awıl turğın­darı­men ärbir jüzdeswlerinde onıñ jüzinen de, boýınan da dala ïisi añqıp turğanın sezemiz. Bü­gin­de alıs-jaqın şet eldermen baý­lanıs küşeýdi. Qorğanıs qabiletin arttırw, xalıqtıñ äl-awqatın jaqsartw, sıbaýlas jemqorlıqqa qarsı küres, t.b. awqımdı şara­lar­dı esepke alsaq, osı mäsele­ler­diñ ärqaýsısı N.Nazarbaevtıñ esimimen tığız baýlanıstı. Qazirgi zamanğı sayasat atawlınıñ julını – ékonomïkalıq sayasat. Onı bilmeý el basqarw mümkin emes.

Osı küni N.Nazarbaevtıñ abzal da abıroýlı atı arqılı jumır jerdiñ jurtşılığı Qazaqstandı tanıp bildi. Endeşe, qolda bar altınnıñ qadirin bileýik, ağaýın. Täwelsizdik aldıq. Birikken Ult­tar Uýımına müşemiz, älem jurt­şılığı tanığan el boldıq. Qaýtsek Qazaqstandı damığan örkenïetti elderdiñ qatarına qosa­mız degen ulı maqsat jolında qa­jı­maý-talmaý xalıqtı alğa N.Na­zarbaev bastap keledi. Elbası­mız­dıñ bïılğı Joldawı kökiregimizge qut-bereke darıtqandaý boldı. Bükil älemde belgili tulğalar, saya­sat­kerler Qazaqstan Prezïdenti N.Nazarbaevtıñ ïdeyaların ma­qul­dap, moýındap jatqanın qazaq xalqı üşin maqtanış dep qa­rawımız kerek. Prezïdentimiz sol bïikten tüs­peý jüre bersin, abıroýdıñ bïigi­nen aýırmasın. Elimizdiñ bola­şa­ğı äri tiregi – ana men balağa jär­demi, olardı tegin emdetip, ör­ke­nïet­ti elderde oqıtıp alw joldarı öte orındı. Qazaq xalqınıñ ulılığı – onıñ qarapaýım minezinde, sulw­lığı kirşiksiz jüreginde, eliniñ küş-qwatı bawırmal birliginde. Qazaq ädebïeti men öneri Abaý, Şäkärim, Äwezov şığarmalarında, Qurmanğazı, Tättimbet, Dïnanıñ dombırasınıñ şanağında. Qazaq­tıñ ulılığı onıñ keñpeýildi­gin­de. Qazaq xalqı burın qulıptıñ ne ekenin bilmegen, onı esigine il­me­gen, ïesi joq üýge bas suğıp eş­kim kirmegen. Qazaqtıñ ulılığı onıñ meýmandostığında. Tama­ğı­nıñ dämdisin qonağına saqtağan. Qa­zaqtıñ ulılığı onıñ tözim­di­li­gin­de. Tawdaý qaýğı basqanda da ïil­gen, biraq sınbağan. Talaý ret täni jaralı boldı, jüregi nalalı boldı, jalalı bolıp janı sız­da­dı, qaralı bolıp, qaýğığa battı, sonda da eldigin joğaltqan joq. Qazaqtıñ baýlığı – keñ jazïra, ulan-baýtaq dalası men asqar tawları, jarqırağan özen-kölderi, eñbeksüýgiş adamdarı men märt jigitteri, sulw qızdarı. Burın-soñdı qazaq jastarınan älemniñ örkenïetti elderinde bilim alğanı biren-saran edi, endi jıl saýın 3 mıñdaý jas şet eldiñ eñ ozıq oqw orındarında oqïdı. Basqalarmen salıstırğanda, qazaq jastarınıñ qabileti jaqsı ekenin ataqtı ğalımdar jasırmaý aýtwda.

Älem tarïxında öz eliniñ ir­ge­sin qalap, damwdıñ mundaý jolına salıp jibergen tulğalar sawsaqpen sanarlıq. Solardıñ biri Nursul­tan Nazarbaev ekeni biz üşin zor abıroý. Qazaqtıñ qazanına eşqaşan eşkim as salıp bermegen. Özine sen­gen, eginin salğan, şöbin şap­qan, malın baqqan, jan azığın tapqan. Xalqımızdıñ bir dana sözinde: “Är körgeniñdi qıdır dep bil, är mezetiñdi qızır dep bil”, deýdi eken. Qıdır qonıp, qızır jaýlağan Qazaqstan ïnşalla, baq-däwleti jaqsı boladı. Qazaq­stan­nıñ bolaşağı jarqın. “Begi ädil bolsa, eli baqıttı, xal­qı tüzw bolsa, begi baqıttı”, dep Balasağun babamız aýtqandaý, qazaq eliniñ baqıtı Nursultan Äbişulınıñ basşılığında bolsa, öz basşısınıñ aýtqanın qup körip, soñınan ergen Qazaqstan xalqı Elbasınıñ da baqıtın art­tırıp otır.

____________________

 

 

 




Pikir üstew

É-poşta mekenjaýıñız jarïyalanbaýdı. Mindetti örister * tañbalanğan

Back to Top ↑