پرەزيدەنت تەلەراديوكەشەنىنىڭ دەرەكتى كينو ورتالىعى كورەرمەن نازارىنا «قۋاتتى سەرىكتەس» دەرەكتى فيلьمىن ۇسىنباق. وندا مەملەكەت تاعدىرىنداعى ديپلوماتييا رولى مەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاپونيياعا جاساعان رەسمي ساپارى تەرەڭ تالدانادى, دەپ حابارلايدى Shalqar.kz.

قازىرگى گەوساياسي جاعدايدا ديپلوماتييا تەك كەلىسسوز جۇرگىزۋ تەتىگى ەمەس, مەملەكەتتىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن باستى قۇرالعا اينالدى. وسى قاعيدادان باستاۋ العان فيلьم جاپونييادا وتكەن جوعارى دەڭگەيلى كەلىسسوزدەردى, سيرەك كەزدەسەتىن پروتوكولدىق ساتتەردى جان-جاقتى قامتۋعا تىرىسقان. 

ماسەلەن, قاسىم-جومارت توقاەۆتى جاپونييا يمپەراتورى نارۋحيتو مەن پرەمьەر-مينيستر ساناە تاكايچيدىڭ بىر كۇندە قابىلداۋىنان ساياسي استار ىزدەگەنى بايقالادى. بۇعان قوسا جاپونييا تاريحىنداعى العاشقى ايەل پرەمьەر-مينيستر ساناە تاكايچيدىڭ كونسەرۆاتيۆتى ارى ۇلتشىل ۇستانىمى كامەرا وبъەكتيۆىندە ايقىن بەينەلەنگەن.

اۆتورلاردىڭ تۇجىرىمىنشا, پرەزيدەنتتى قابىلداۋ شاراسىنداعى قۇرمەت جاپون ديپلوماتيياسىندا سيرەك كەزدەسەدى جانە ونى قازاقستانعا كورسەتىلگەن ەرەكشە يشارا دەپ تۇسىنگەن جون. فيلьمدە قازاقستان جاپونتانۋشىلار وداعىنىڭ قۇرمەتتى توراعاسى, ديپلومات باتىرحان قۇرمانسەيىت قازاق-جاپون اراسىنداعى كوزقاراستى تولىققاندى تالداۋعا تىرىسادى.

— جاپوندار قازاقستاندى ينتەگراتسييالىق ۇدەرىستەرگە باستاماشى بولىپ جۇرگەن, ەكونوميكالىق تۇرعىدان العا ۇمتىلعان مەملەكەت دەپ بىلەدى. پرەزيدەنتىمىزدى دە الەمدىك دەڭگەيدەگى تاجىريبەلى ديپلومات رەتىندە جوعارى باعالايدى, — دەيدى ساراپشى.

فيلьمدە مەملەكەت باسشىسىنىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى جۇيەسىندەگى كوپجىلدىق قىزمەتى ەسكەرۋسىز قالماعان: قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توكيوداعى بۇۇ ۋنيۆەرسيتەتىندە دارىس وقۋى تاريحي سات رەتىندە كورسەتىلىپتى. فيلьمنەن تۇيگەنىمىز, توقاەۆ بۇل وقۋ ورنىندا لەكتسييا وقىعان العاشقى مەملەكەت باسشىسى اتاندى. 

دارىستەن كەيىن پىكىر بىلدىرگەن جاپون عالىمى, حوككايدو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى توموحيكو ۋياما قازاقستاندى حالىقارالىق تارتىپتى قولدايتىن جاۋاپتى ورتا دەرجاۆا رەتىندە سيپاتتايدى.

— قازاقستان تسيفرلاندىرۋ سالاسىندا پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى جەتەكشى مەملەكەتكە اينالدى. پرەزيدەنت توقاەۆ رەفورمالاردى تاباندى تۇردە جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. ال جاپونييا مەن قازاقستان اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋدىڭ الەۋەتى زور, — دەدى پروفەسسور.

تۋىندىدا «ورتالىق ازييا + جاپونييا» ديالوگىنىڭ باستاۋ العان تاريحي كەزەڭى دە كورىنىس تابادى. 2004 جىلى استانادا وتكەن العاشقى ديالوگتىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارىنىڭ بىرى سول كەزدەگى سىرتقى ىستەر مينيسترى قاسىم-جومارت توقاەۆ بولعان. ماڭىزدى سات تۋرالى ەستەلىك ايتقان جاپونييانىڭ بۇرىنعى سىرتقى ىستەر مينيسترى ەريكو كاۆاگۋچي كادرعا ىلىككەن ەكەن.

فيلьمدە سونداي-اق جاھاندىق قاۋىپسىزدىك, يادرولىق قارۋدىڭ قاۋپى تۋرالى كەسەك ويلار قامتىلعان. پرەزيدەنتتىڭ قوس حالىقتىڭ تاعدىرلاس ەكەنىن جانە يادرولىق قارۋدىڭ زاردابىن تەرەڭ تۇسىنەتىنىن شەگەلەي سويلەگەنىنەن كوردىك.

— حيروسيما, ناگاساكي جانە سەمەي قاسىرەتى يادرولىق قارۋعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ, ۇستامدىلىق تانىتۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن ەسكە سالادى. قازاقستان تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن سەمەي يادرولىق پوليگونىن جابۋ جانە الەمدەگى تورتىنشى يادرولىق ارسەنالدان باس تارتۋ تۋرالى تاريحي شەشىم قابىلدادى. بۇل — بىزدىڭ وسالدىعىمىز ەمەس. كەرىسىنشە, ستراتەگييالىق كورەگەندىك تانىتىپ, بەيبىتشىلىك پەن ادامزات قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتتىك, — دەدى پرەزيدەنت توقاەۆ.

ەندى دەرەكتى فيلьمنىڭ شارىقتاۋ تۇسىنا توقتالايىق. وندا قازاقستان مەن جاپونييا اراسىنداعى ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر مەن ينۆەستيتسييالىق جوبالار تۋرالى دەرەكتەر بار. بەلگىلى بولعانداي, الداعى ۋاقىتتا جاپونييانىڭ Komatsu كومپانيياسى ەلوردادا تەحنيكالاردى كۇردەلى جوندەۋگە جانە قايتا قالپىنا كەلتىرۋگە ارنالعان وندىرىستىك كەشەن سالۋعا نيەتتى.

استانادا سالىناتىن كەشەنگە Mitsui كومپانيياسى دا اتسالىسپاق. كاسىپورىن كەشەننىڭ حالىقارالىق جەتكىزۋ تىزبەگىن قالىپتاستىرۋعا, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا, ەنەرگەتيكا مەن ونەركاسىپ سالالارىن ورىستەتۋگە جاردەمدەسەدى.

مەملەكەت باسشىسى Hitachi Construction Machinery پرەزيدەنتى ماسافۋمي سەنزاكيمەن كەزدەسۋدە وندىرىستى لوكاليزاتسييالاۋ, تسيفرلاندىرۋ, «جاسىل» تەحنولوگييالاردى ەنگىزۋ جانە دەربەس كولىك جۇيەسىن قۇرۋ باعىتىندا مۇمكىندىكتەردى پايدالانۋ قاجەتتىگىن اتاپ وتكەن. وسى مالىمەتتەر ارقىلى مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىق جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلىپ كەلە جاتقانى سەزىلەدى.

دەرەكتى فيلьم رەسمي كەلىسسوزدەرمەن شەكتەلمەيدى. پرەزيدەنتتىڭ جاپونيياداعى قازاقتارمەن تىلدەسۋى, سۋمو سپورتىندا ەل نامىسىن قورعاپ جۇرگەن ەرسىن بالتاعۇل مەن دومبىرانى جانىنداي سۇيەتىن جاپون مۋزىكانتى اكيرا تاكەگۋچيمەن كەزدەسۋى — تۋىندى ارقالاعان رۋحاني بايلانىستىڭ جارقىن كورىنىسى.

— مەن ۇشىن دومبىرا — قاسيەتتى اسپاپ. قازاقستاندا تۇرۋدى قالاۋىم دا وسى اسپاپتى جاقسى مەڭگەرۋمەن بايلانىستى, — دەدى اكيرا تاكەگۋچي.

وتىز جىلدان استام ۋاقىت ىشىندە قازاقستان مەن جاپونييا اراسىنداعى سەنىمدى ديالوگ نىعايىپ, جاڭا مازمۇنمەن تولىعىپ كەلەدى. «قۋاتتى سەرىكتەس» دەرەكتى فيلьمى وسى جولدىڭ شەجىرەسى رەتىندە قازاق-جاپون ديپلوماتيياسىنداعى سالماقتى بەينەنى سۋرەتتەي بىلگەن.