بۇل اپتادا قازاقستان جاھاندىق مەديانىڭ باستى جاڭالىعىنا اينالدى دەسەك بولادى. سەبەبى اقش پرەزيدەنتى دونالьد ترامپ قاسىم-جومارت توقاەۆقا اق ۇيدىڭ سيمۆوليكالىق كىلتىن سىيلادى, كەيىن قازاقستاندى G20 سامميتىنە شاقىرۋدى دا ۇمىتپاعان. وعان قوسا KazTransOil ەۋروپادا كەڭسە اشسا, استانادا جاڭا اۋەجاي سالۋ ماسەلەسى كوتەرىلۋدە. وسى جانە وزگە دە وقيعالار الەمدىك اقپارات كەڭىستىگىندە كوپ تارادى, دەپ حابارلايدى Shalqar.kz.

Euronews: ترامپ G20 سامميتىنە قازاقستان مەن وزبەكستان پرەزيدەنتتەرىن شاقىردى.

اقش پرەزيدەنتى دونالьد ترامپ قازاق جانە وزبەك كوشباسشىلارى 2026 جىلى جەلتوقساندا ماياميدە وتەتىن G20 سامميتىنە قوناق رەتىندە قاتىساتىنىن ايتتى. بۇعان دەيىن ول ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارىمەن تەلەفون ارقىلى سويلەسكەن ەدى. Euronews اپتانىڭ بەل ورتاسىندا اقپارات تاراتىپ, كەزدەسۋدە قانداي ماسەلەلەر تالقىلاناتىنىن بولجاعان.

بۇل شاقىرۋ ۆاشينگتوننىڭ ورتالىق ازيياعا ەرەكشە كوڭىل بولىپ وتىرعانىن كورسەتەدى. جيىندا قاقتىعىستاردى شەشۋ, ستراتەگييالىق پايدالى قازبالار, ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق تاقىرىبى قوزعالماق.

وسى اپتادا پرەزيدەنت ترامپ وزىنىڭ Truth Social الەۋمەتتىك جەلىسىندە اقش-تىڭ قازاقستان مەن وزبەكستانمەن قارىم-قاتىناسى «عاجاپ» دەپ باعالاعان بولاتىن. ترامپتىڭ ايتۋىنشا, اڭگىمە بارىسىندا تاراپتار جالعاسىپ جاتقان قاقتىعىستاردا بەيبىتشىلىككە قول جەتكىزۋ ماسەلەلەرىن, سونداي-اق مەملەكەتتەر اراسىنداعى ساۋدا مەن ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ جولدارىن تالقىلاعان. اقش پرەزيدەنتى امەريكا قۇراما شتاتتارى, قازاقستان جانە وزبەكستان اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردىڭ جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىن اتاپ وتتى.

قازاقستان دا, وزبەكستان دا G20 مۇشەسى ەمەس. دەگەنمەن جىل سايىن وتەتىن ىرى ەكونوميكالار باسشىلارىنىڭ سامميتىن قابىلداۋشى مەملەكەت كوبىنە ۇيىمعا مۇشە ەمەس ەلدەردى دە شاقىرادى.

وسى اپتادا الەمدىك باق قازاقستان مەن اقش قارىم-قاتىناسى تۋرالى تاعى بىر جاڭالىق تاراتتى. ول – ترامپتىڭ توقاەۆقا جىبەرگەن سىيلىعى. اقش كوشباسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆقا اق ۇيدىڭ سيمۆوليكالىق كىلتىن سىيلاعان.

ربك-نىڭ جازۋىنشا, قازاقستاننىڭ اقش-تاعى ەلشىسى ماعجان ىليياسوۆ اقش پرەزيدەنتى دونالьد ترامپقا سەنىم گراموتالارىن تاپسىرعان. بۇل راسىمنەن كەيىن پرەزيدەنتتىڭ باسپاسوز حاتشىسى رۋسلان جەلدىباي الەۋمەتتىك جەلىدە ولاردىڭ كەزدەسۋىنىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى جازبا جارييالادى. جەلدىبايدىڭ ايتۋىنشا, سەنىم گراموتالارىن تاپسىرۋ راسىمىنەن كەيىن ەلشى مەن اقش پرەزيدەنتى قىسقاشا اڭگىمەلەسكەن. سول كەزدە ترامپ قاراشا ايىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆپەن بولعان كەزدەسۋدى جوعارى باعالاپ, توقاەۆقا اق ۇيدىڭ سيمۆوليكالىق كىلتىن جانە وزىنىڭ قولتاڭباسى قويىلعان بەيcبولكاسىن سىيلاعان.

«قۇراما شتاتتار كوشباسشىسى قازاقستان پرەزيدەنتىنە جىلى لەبىزىن جولداپ, ونى قۇرمەتتەيتىنىن اتاپ وتتى. سونداي-اق قاسىم-جومارت توقاەۆتى حالىقارالىق ۇدەرىستەردى تەرەڭ بىلەتىن ارى جان-جاقتى تۇسىنەتىن تاجىريبەلى مەملەكەت قايراتكەرى, كەرەمەت ادام دەپ سيپاتتادى», – دەلىنگەن جازبادا.

The Times of Central Asia: KazTransOil ەۋروپالىق وداقتاعى العاشقى كەڭسەسىن اشتى.

«قازترانسويل» اق پولьشا رەسپۋبليكاسىندا فيليالىن اشۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. بۇل – كومپانييانىڭ ەۋروپالىق وداق اۋماعىنداعى العاشقى وكىلدىگى. ەۋروپاداعى كەڭسە نەندەي قىزمەت اتقاراتىنىن The Times of Central Asia تالدادى.

وكىلدىكتىڭ اشىلۋى «قازترانسويل» اق-نىڭ پولьشا اۋماعىنداعى مۇددەلەرىن قورعاۋعا ارنالعان. اسىرەسە بەلارۋسь رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعى ارقىلى وتەتىن ترانزيت پەن وزگە مەملەكەتتەردىڭ ماگيسترالьدىق قۇبىر جۇيەلەرى ارقىلى تاسىمالداناتىن قازاقستان مۇنايىن قاداعالايدى.

سونىمەن قاتار فيليال قىزمەتى اياسىندا مۇنايدى ەۋروپا ەلدەرىنە جەتكىزۋ ۇشىن «اداموۆا زاستاۆا» مۇناي تاپسىرۋ پۋنكتىندە قابىلداۋ جانە تاپسىرۋ كەزىندە ەسەپتىك وپەراتسييالاردى جۇرگىزبەك.

اتالعان جوبا قازاق مۇنايىنىڭ گەرمانييا باعىتىنا, ونىڭ ىشىندە شۆەدت قالاسىنداعى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنا تۇراقتى جەتكىزىلىمىن قامتاماسىز ەتۋ ۇشىن ماڭىزدى. فيليالدىڭ اشىلۋى قازاقستاندىق مۇنايدى تاسىمالداۋدىڭ حالىقارالىق بالامالى باعىتتارىن ودان ارى دامىتۋعا ىقپال ەتىپ, قازاقستاننىڭ الەمدىك ەنەرگەتيكالىق نارىقتاعى پوزيتسيياسىن نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ بولجانىپ وتىر.

Anadolu: بيىل 14,8 مىڭنان استام ەتنيكالىق قازاق قانداس مارتەبەسىن الدى.

1991 جىلدان بەرى ەلگە 1 ملن 162,9 مىڭ ەتنيكالىق قازاق ورالعان ەدى, 2025 جىلى بۇل قاتارعا 14 828 قازاق قوسىلدى. Anadolu اقپارات اگەنتتىگى تاريحي وتانىمەن تابىسقان قانداستار تۋرالى اقپارات جارييالادى.

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, جىل باسىنان قازاقستانعا كەلگەن قانداستاردىڭ 44,5%-ى وزبەكستاننان, 43,6% – قىتايدان, 4,1% – تۇرىكمەنستاننان, 3% – مونعولييادان 2,5% – رەسەيدەن جانە 2,3 باسقا ەلدەردەن.

وسى جىلعى 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا ەڭبەككە قابىلەتتى جاستاعى ەتنيكالىق قونىس اۋدارۋشىلار سانى 57,4%-دى, ەڭبەككە قابىلەتتى جاستان كىشى 34%-دى جانە زەينەتكەرلەر 8,6%-دى قۇرايدى.

ەڭبەككە قابىلەتتى جاستاعى قانداستاردىڭ ىشىنەن بىلىم دەڭگەيى بويىنشا 15%-ى جوعارى بىلىمدى, 27,6%-ى ورتا كاسىبي بىلىمدى, 51,1%-ى جالپى ورتا بىلىمدى جانە 6,3% بىلىم جوق.

قونىس اۋدارعان ەتنيكالىق قازاقتار تۇرلى وڭىرلەرگە قونىستاندى. سونىمەن بىرگە, قانداستاردى قونىستاندىرۋ ۇشىن كەلەسىدەي ەڭبەك كۇشى تاپشى وڭىرلەر انىقتالدى: اقمولا, اباي, قوستاناي, پاۆلودار, اتىراۋ, باتىس, شىعىس جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى.

ايتا كەتسەك, 2025 جىلعا ارنالعان قانداستاردى قابىلداۋ كۆوتاسى 2 309 ادامدى قۇراعان. 1 قاراشاداعى جاعداي بويىنشا قونىستاندىرۋ وڭىرلەرىنە 1 942 قانداس كوشىرىلگەن.

تاسس: توقاەۆ استانادا جاڭا اۋەجاي سالۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى تاپسىردى.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ استانانىڭ كولىك-ترانزيت الەۋەتىن ارتتىرۋ ۇشىن جاڭا اۋەجاي سالۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى تاپسىردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ سوزىن رەسەيلىك تاسس اقپارات اگەنتتىگى تاراتقان.

«قالانىڭ كولىك-ترانزيت الەۋەتىن ارتتىرۋ ۇشىن جاڭا اۋەجاي سالۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ قاجەت. ۇكىمەتكە اكىمدىكپەن بىرگە وسى ماسەلەنى مۇقييات پىسىقتاپ, ناقتى ۇسىنىس ەنگىزۋدى تاپسىرامىن. جۋىردا بىز ەلىمىزدە تولىققاندى اۆياحابتار قالىپتاستىرۋ ماسەلەسىن قاراستىردىق. سونىڭ ىشىندە ەلوردا اۋەجايىنا قاتىستى جۇمىس تا بار. بىراق قازاقستاندا وندىرىلەتىن اۆيا جانارماي كولەمى جەتكىلىكسىز. وسى جاعداي اۆياحابتاردى دامىتۋعا كەدەرگى بولۋى مۇمكىن», – دەدى پرەزيدەنت استانانى دامىتۋ جونىندەگى كەڭەستە.

سوندىقتان ۇكىمەت اۆيا جانارماي وندىرىسىن ارتتىرۋ ۇشىن ناقتى شارالار قابىلداۋ تاپسىرىلدى.

«بالكىم, جاڭا مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ كەرەك شىعار. ونىڭ ارتىقشىلىعى دا, كەمشىن تۇستارى دا بار. ۇكىمەت وسىعان قاتىستى وز ۇستانىمىن ايقىنداپ, ناقتى شەشىم قابىلداۋى قاجەت», – دەپ اتاپ وتتى قاسىم-جومارت توقاەۆ.