logo
burger menu search Қазақша language menu
Ұлттық құндылықтар

Автор: ADMIN

Ұлттық құндылықтар 2026-04-15 16:40:00

Біз әлеуметтік желілерде:

Қазақтың балаға айдар, тұлым қоюында не мән бар?

news single

     Айдар қою

 

  Ертеде перзент көрмей зарығып жүріп, ұлды болса, оның төбесіне бір шоқ шаш қойып, оған маржан-моншақ араластырып өріп қоятын салт болған. Бұдан тыс, кейбір хан ұрпақтары мен бай-манаптар да жақсы көрген ұлдарының төбелеріне кішкене шаш қойып, оны «айдар» деп атаған. «Айдарлы ұлың, тұлымды қызың бар ма» деген тəмсіл, əне, содан қалған. Бұл дəстүрдің де өзіндік мəні бар. Өйткені айдарды балаларға «осы балам ел-жұрттың қолдап-қорғауына, үміт-тілегіне ие болса екен» деп қояды.

 

    Тұлым қою

 

   Зарығып жүріп көрген немесе бір топ ұлдың ішіндегі жалғыз қыз болса, оның екі шекесіне екі шоқ шаш қойып, оны өріп, түрлі моншақ-маржан тағып, оларды басқа балалардан ерекшелеп қойған. Бұл салт «тұлым қою» деп аталған. Қыз балаларға тұлым қойғанда, аналары шағын қуаныш салтын өткізіп, қуанышын көппен бөліскен. Тұлым қоюдың да өзіндік мəн-мағынасы бар. Өзге балаларға қарағанда тұлымды қыздарға ел-жұрт ерекше сүйіспеншілікпен қарайды. Оларға бар жақсы тілектерін тілеп отырады.

 

   Жетімге желке шаш қою

 

   Ертеде ата-аналарынан жастай айырылып жетім қалған, жанашыр туыс-туғаны жоқ балалардың желкесіне бір шоқ шаш қоятын салт болған. Бұлай істеу «осы бала тұлдыр жетім. Мұны кім-кімнің де құқық-мүддесін қорғау жауапкершілігі бар» дегені. Бұл «жетімнің желке шашы» деп аталып, оны көрген адамдар жетім екенін біліп, оған аяушылықпен қарап, сырттай қамқорлық көрсетіп, тіпті бала қып бағып алып отырған. Жетімдерге желке шаш қою, қазіргі замандағы сияқты аналар мен балалардың құқық-мүддесін қорғайтын заң-ережелер мен мекеме орындары жоқ заманда қоғамда белсенді рөл атқарған. Ол адамдардың жанашыр жақыны жоқ ұрпақтар алдында борыштылық жəне жауапкершілік сезімдерін оятып, оларды өзімшілдіктен, қайырымсыздықтан, рақымсыздықтан бойларын аулақ ұстап, ізгі ниетті, қайырымды, мейірімді болуға баулыған.

 

   Айып Нүсіпоқасұлы 

Басқалармен бөлісе отырыңыз
Пікірлер

Басты жаңалықтар

img
Жаңалықтар 2026-10-21

Qızılordada drondar mıñğa juıq jol erejesin bwzu deregin anıqtadı
img
Общество 2026-10-21

قىزىلوردادا «اناعا تاعزىم» ىىى رەسپۋبليكالىق فورۋمى وتتى,-دەپ حابارلايدى “Shalqar.kz”.
img
Общество 2026-10-21

Qızılordada «Anağa tağzım» İİİ respublikalıq forumı ötti,-dep habarlaydı “Shalqar.kz”.
news-img
overlay bottom
Общество 2026-10-21
Qızılordada «Anağa tağzım» İİİ respublikalıq forumı ötti,-dep habarlaydı “Shalqar.kz”.

Последние новости

img
Общество 2026-10-21

Qızılordada «Anağa tağzım» İİİ respublikalıq forumı ötti,-dep habarlaydı “Shalqar.kz”.
img
Общество 2026-10-21

قىزىلوردادا «اناعا تاعزىم» ىىى رەسپۋبليكالىق فورۋمى وتتى,-دەپ حابارلايدى “Shalqar.kz”.
img
Общество 2026-10-21

Қызылордада «Анаға тағзым» ІІІ республикалық форумы өтті,-деп хабарлайды “Shalqar.kz”.

Все новости

news-img
overlay bottom
Общество 2026-10-21
Qızılordada «Anağa tağzım» İİİ respublikalıq forumı ötti,-dep habarlaydı “Shalqar.kz”.
news-img
overlay bottom
Общество 2026-10-21
قىزىلوردادا «اناعا تاعزىم» ىىى رەسپۋبليكالىق فورۋمى وتتى,-دەپ حابارلايدى “Shalqar.kz”.
news-img
overlay bottom
Общество 2026-10-21
Қызылордада «Анаға тағзым» ІІІ республикалық форумы өтті,-деп хабарлайды “Shalqar.kz”.
news-img
overlay bottom
Спорт 2026-10-21
Әлемдік теннистің болашағы Алматыда талқыланады,-деп хабарлайды “Shalqar.kz” “ҚТФ баспасөз” сайтына сілтеме жасап.
news-img
overlay bottom
Әлем 2026-10-21
Tramp Izrail'diñ Iranğa soqqı beruine qarsı — BAQ
news-img
overlay bottom
Әлем 2026-10-21
ترامپ يزرايلьدىڭ يرانعا سوققى بەرۋىنە قارسى — باق
news-img
overlay bottom
Мир 2026-10-21
Трамп выступил против новых ударов Израиля по Ирану — СМИ
news-img
overlay bottom
Әлем 2026-10-21
Трамп Израильдің Иранға соққы беруіне қарсы — БАҚ
news-img
overlay bottom
Жаңалықтар 2026-10-21
Qızılordada drondar mıñğa juıq jol erejesin bwzu deregin anıqtadı
Международное интернет-издание "Shalqar kz"
Подписка на важную информацию международного интернет-издания "Shalqar kz" Будьте в курсе последних новостей Ваша электронная почта подписаться