logo
burger menu search Қазақша language menu
Тарих

Автор: ADMIN

Тарих 2026-04-16 14:01:17

Біз әлеуметтік желілерде:

شىڭعىس حان تۋرالى سىز بىلمەيتىن 9 دەرەك

news single

   1) شىڭعىس حان ۇلى كوسەمنىڭ شىنايى ەسىمى ەمەس

 

    ۇلى قولباسشى تۋىلعان كەزدە ونى تەمۇجىن دەپ اتاعان. ول "تەمىرشى, تەمىر" ماعىناسىن بىلدىرەدى. الايدا 1206 جىلى ول وزىن "شىڭعىس حان" دەپ اتاعان.

 

   حان سوزى "امىرشى" ماعىناسىن بەرەدى, ال "شىڭعىس" سوزىنىڭ ماعىناسىن عالىمدار الى تالقىلاپ, ورتاق شەشىمگە كەلە الماي جۇر. بىراق ولاردىڭ باسىم بولىگى بۇل قىتايدىڭ "چجەن", ياعني ادىل سوزىنەن شىققان دەگەنمەن كەلىسەدى.

 

 2) تۋىلعاندا جۇدىرىعىندا بىر ۋىس قان بولعان

 

  شىڭعىسقان تۋىلعان كەزدە جۇدىرىعىندا بىر ۋىس قان بولعان دەگەن اڭىز بار. بۇل ونىڭ كەلەشەكتە ۇلى قولباسشى بولاتىنىن كورسەتەتىن بەلگى بولعان. شىڭعىس حاننىڭ تۋعان جىلى الى كۇنگە دەيىن ناقتى بەلگىسىز. عالىمدار ول 1155, 1162 جانە 1167 جىلدارى تۋعان دەپ تالاسۋدا. 

 

 3) بالا كەزىندە ول باۋىرىن ولتىرگەن

 

  كۇيەۋىنىڭ ولىمىنەن كەيىن شىڭعىس حاننىڭ اناسىن جەتى بالاسىمەن بىرگە تايپالارىنان قۋىپ جىبەرگەن.

 

   ول بالالارىن جالعىز تاربيەلەگەن. تۋعان باۋىرى بەكتەردى شىڭعىسقان تاماعىمەن بولىسكىسى كەلمەگەندىكتەن ولتىرگەن. 

 

  4) شىڭعىس حاننىڭ تۇرى قانداي بولعانىن ناقتى ەشكىم بىلمەيدى

 

  ۇلى كوسەمنىڭ تۇر-الپەتىن ارتۇرلى سۋرەتتەيدى. كەيبىر دەرەككوزدەردە ول ەۋروپالىق ناسىل سيياقتى كوك كوزدى, جيرەن شاشتى, ۇزىن بويلى بولىپ سيپاتتالسا, كەيبىر دەرەكتەردە شىڭعىس حان ازييا ۇلتتارىنا تان مىعىم دەنەلى, ات جاقتى, سىعىر كوزدى بولىپ سيپاتتالادى.

 

  5) شىڭعىس حان سۇلۋلىق بايقاۋلارىن وتكىزگەن

 

   جاڭا جەرلەردى جاۋلاپ العان كەزدە شىڭعىس حان ەر ادامداردىڭ بارىن ولتىرىپ, ەڭ سۇلۋ ايەلدى وزىنە تاڭداۋ ۇشىن سۇلۋلىق بايقاۋلارىن وتكىزگەن. قالعان ايەلدەردى جاۋىنگەرلەرىنە تاراتىپ بەرىپ وتىرىپتى.

 

  6) يراندىقتاردى قىرىپ تاستاعان

 

   حورەزم يمپەريياسى كەزىندە ىرى مەملەكەت بولعان, الايدا شىڭعىس حاننىڭ اسكەرى حالىقتىڭ 3/4 قىرىپ تاستاعان. يراندىقتار حالىق سانىن 700 جىلدان كەيىن ارەڭ دەگەندە قالپىنا كەلتىرگەن.

 

  7) تۇڭعىشىن قابىلدامادى

 

  ۇلى كوسەم العاشقى ايەلى بورتەگە ۇيلەنگەن كەزدە 16 جاستا بولعان. ايەلى ودان ەكى جاس ۇلكەن ەدى. قالىڭدىقتى وعان اكەسى تاڭداپ بەرگەن. اكەسىنەن كەك قايتارۋدى قالاعان مەركىت تايپاسى دۇنيەنى دۇر سىلكىندىرگەن قولباسشىنىڭ ايەلىن ۇرلاپ كەتەدى. الايدا, شىڭعىس حان ولاردى ويسىراتا جەڭىپ, ايەلىن قايتارىپ الادى. كوپ ۇزاماي تۇڭعىشى - جوشى دۇنيەگە كەلەدى. دەگەنمەن, شىڭعىس حان ونى وز بالام دەپ قابىلداماعان.

 

   8) مونعوليياعا ۇيعىز جازباسىن اكەلگەن

 

  نايمانداردى جەڭگەن كەزدە شىڭعىس حان العاشقى ىس-قاعازدار ىسىمەن تانىسقان. نايماندارعا قىزمەت ەتكەن ۇيعىرلاردىڭ بىر بولىگى شىڭعىس حانعا قىزمەت ەتىپ, مونعول مەملەكەتىنىڭ العاشقى شەنەۋنىكتەرى مەن ۇستازدارىنا اينالعان. مونعولييا الى كۇنگە دەيىن ۇيعىر الىپپەسىن پايدالانادى.

 

   9) ولىمى مەن جەرلەنگەن جەرى

 

   شىڭعىسحان 1227 جىلى 65 جاسىندا كوز جۇمعان. ونىڭ نە سەبەپتى قايتىس بولعانىن عالىمدار الى زەرتتەۋ ۇستىندە. بىر نۇسقا بويىنشا ونى تۇتقىنعا الىنعان قىتاي حانشايىم ولتىردى دەسە, ەكىنشى بىر نۇسقادا جاۋدىڭ جەبەسى تيىپ ول اتتان قۇلاپ ولگەن دەسەدى. ۇلى قولباسشىنىڭ قايدا جەرلەنگەنى دە جۇمباق كۇيىندە قالعان. بىر اڭىز بويىنشا ول ىستىق كولدىڭ تۇبىنە كومىلگەن ەكەن.

Басқалармен бөлісе отырыңыз
Пікірлер

Басты жаңалықтар

img
Мир 2026-06-13

«Qaitadan» признан лучшим фильмом Центральной Азии на Бишкекском международном кинофестивале
img
Жаңалықтар 2026-06-13

AI дәуіріндегі жаңа тренд: Vibe Coding
img
Молодежь 2026-06-13

Международный кемпинг молодежи стран ОТГ проходит в Алматы
news-img
overlay bottom
Молодежь 2026-06-13
Международный кемпинг молодежи стран ОТГ проходит в Алматы

Последние новости

img
Новости 2026-06-13

Новый тренд эпохи AI — Vibe Coding
img
Жаңалықтар 2026-06-13

AI дәуіріндегі жаңа тренд: Vibe Coding
img
Мир 2026-06-13

«Qaitadan» признан лучшим фильмом Центральной Азии на Бишкекском международном кинофестивале

Все новости

news-img
overlay bottom
Новости 2026-06-13
Новый тренд эпохи AI — Vibe Coding
news-img
overlay bottom
Жаңалықтар 2026-06-13
AI дәуіріндегі жаңа тренд: Vibe Coding
news-img
overlay bottom
Мир 2026-06-13
«Qaitadan» признан лучшим фильмом Центральной Азии на Бишкекском международном кинофестивале
news-img
overlay bottom
Әлем 2026-06-13
«Qaitadan» Бішкек халықаралық кинофестивалінде Орталық Азияның үздік фильмі атанды
news-img
overlay bottom
Общество 2026-06-13
В столице обсудили укрепление сотрудничества между архивами Казахстана и Узбекистана
news-img
overlay bottom
Қоғам 2026-06-13
Қазақстан мен Өзбекстан архив ісіндегі әріптестікті дамыту мәселелерін қарастырды
news-img
overlay bottom
Молодежь 2026-06-13
Международный кемпинг молодежи стран ОТГ проходит в Алматы
news-img
overlay bottom
ЖАСТАР 2026-06-13
Алматыда Түркі мемлекеттері ұйымына мүше елдердің жастары бас қосты
news-img
overlay bottom
Общество 2026-06-13
В Астане состоялась встреча представителей Министерства культуры и информации Республики Казахстан с делегацией Национального архива Сингапура
Международное интернет-издание "Shalqar kz"
Подписка на важную информацию международного интернет-издания "Shalqar kz" Будьте в курсе последних новостей Ваша электронная почта подписаться