logo
burger menu search Қазақша language menu
Қоғам

Автор: ADMIN

Қоғам 2026-06-05 20:26:00

Біз әлеуметтік желілерде:

ҚАЗАҚ ДАЛАСЫНЫҢ ТОҒЫЗ ҚАЗЫНАСЫ: «АЛТЫН АДАМ» ХИКАЯСЫ

news single

   Қазақстан топырағында осы уақытқа дейін тоғыз «Алтын адам» табылғанын білесіз бе? Бұл жай ғана археологиялық олжа емес, бұл - біздің бабаларымыздың б.з.д. I мыңжылдықта-ақ өркениеттің шыңында болғанының дәлелі. Тарихты өзгерткен жәдігерлер:

 

· Есік ханзадасы (1969-70 жж.): Ең алғашқы ашылған сенсация. 4 мың алтын бұйыммен көмкерілген жас көсем.Оның басындағы 26 таңбалы жазу біздің бабаларымызда б.з.д. V ғасырда-ақ жазу мәдениеті болғанын бүкіл әлемге дәлелдеді. 

 

· Аралтөбе көсемі (1999 ж.): Батыс Қазақстандағы сарматтардың көсемі. Онымен бірге табылған бүркіт сүйегі қазақтың құсбегілік өнерінің тамыры өте тереңде жатқанын көрсетеді. Отқа табыну салтының ізі осы қорғаннан табылды.

· Шілікті «Алтын ханы» (2003 ж.): Бұл - ең көне жәдігер (б.з.д. VIII-VII ғғ.). 4303 дана алтын бұйым табылып, сақтардың «Аң стилі» өнерінің ең кемеліне келген шағын сипаттайды.

· Берел тұлпарлары (ШҚО,1998-99 ж.ж.): Мәңгілік тоңда сақталған ақсүйек пен оның 13 алтын апталған тұлпары. Мұндағы ең басты құндылық - мәңгілік тоң. Соның арқасында тек алтын емес, аттардың ер-тұрманы, былғары мен ағаш бұйымдарының түпнұсқасы сақталып қалған.

· Талды (Қарағанды обл., 2010 ж.): Сарыарқа даласындағы металлургияның жоғары деңгейін көрсетеді. Адам бейнелі құймалар сол заманғы антропологиялық кейіпті тануға көмектесті.

· Тақсай ханшайымы (БҚО, 2012ж.): Алтынмен апталған алғашқы әйел адам. Бұл - дала өркениетіндегі әйел затының жоғары мәртебесін білдіреді. Оның биік конус тәрізді бас киімі кейінгі қазақтың сәукелесінің прототипі іспетті.

· Елеке сазының жас батыры (ШҚО, 2018 ж.): Бұл олжаның құндылығы - оның тұтастығында. 17-18 жастағы бозбаланың киімі бастан-аяқ алтын моншақтармен кестеленген. Қарақшылар тонамағандықтан, киімдегі әрбір алтын түйіршіктің орналасу тәртібін дәл анықтауға мүмкіндік берді.

·Тасқопа тұлғасы (Ақтөбе обл., 2019 ж.): Ақтөбе облысынан табылған сегізінші «Алтын адам». Бұл - жасы 50-ден асқан, ел басқарған абыройлы тұлғаның бейнесі. Сол кездегі билік иерархиясы мен жас ерекшелігіне қарай құрмет көрсету дәстүрін айқындайды.

 

· Қаражар. (ШҚО, 2014-20 жж.) Жаңадан танылып жатқан жәдігерлердің бірі.    Алтын адамдардың тек бір жерде емес, Шығыс, Батыс, Оңтүстік және Орталық Қазақстаннан табылуы - сақ-сармат мәдениетінің бүкіл далаға ортақ болғанын дәлелдейді. Б.з.д. VIII ғасырдың өзінде бабаларымыз алтынды микро-дәнекерлеу (микропайка) әдісімен өңдей білген. Киім үлгілері, аң бейнелері мен жерлеу рәсімдері бүгінгі қазақ халқының салт-дәстүрімен тікелей сабақтасып жатыр. Қазақ жеріндегі 100 қорғанның 97-сі ерте кезден-ақ тоналған екен. Егер ол жәдігерлер аман қалса, тарихымыз бұдан да сан алуан болар ма еді?

 

   Бүгінде бұл жәдігерлер Астанадағы Ұлттық музей мен Президенттік мәдениет орталығында, сондай-ақ Атырау мен Өскемен музейлерінде сақтаулы. Бұл - біздің рухымыз, біздің мақтанышымыз!

 

   Сіз бұл жәдігерлердің қайсысын өз көзіңізбен көргіңіз келеді?

Басқалармен бөлісе отырыңыз
Пікірлер

Басты жаңалықтар

img
Общество 2026-07-07

V oblasti Abay fermer avtomatiziroval vıpas skota
img
Қоғам 2026-07-07

Abay oblısında fermer mal jayudı avtomattandırdı
img
Спорт 2026-07-07

ۋيمبلدون: زانگار نۋرلانۋلى ۋۆەرەننو ۆىشەل ۆ ترەتيي كرۋگ
news-img
overlay bottom
Спорт 2026-07-07
ۋيمبلدون: زانگار نۋرلانۋلى ۋۆەرەننو ۆىشەل ۆ ترەتيي كرۋگ

Последние новости

img
Спорт 2026-07-07

Uimbldon turniri: Qarsılasın oysırata wtqan Zañğar Nwrlanwlı üşinşi aynalımğa şıqtı
img
Спорт 2026-07-07

ۋيمبلدون تۋرنيرى: قارسىلاسىن ويسىراتا ۇتقان زاڭعار نۇرلانۇلى ۇشىنشى اينالىمعا شىقتى
img
Спорт 2026-07-07

Uimbldon: Zangar Nurlanulı uverenno vışel v tretiy krug

Все новости

news-img
overlay bottom
Спорт 2026-07-07
Uimbldon turniri: Qarsılasın oysırata wtqan Zañğar Nwrlanwlı üşinşi aynalımğa şıqtı
news-img
overlay bottom
Спорт 2026-07-07
ۋيمبلدون تۋرنيرى: قارسىلاسىن ويسىراتا ۇتقان زاڭعار نۇرلانۇلى ۇشىنشى اينالىمعا شىقتى
news-img
overlay bottom
Спорт 2026-07-07
Uimbldon: Zangar Nurlanulı uverenno vışel v tretiy krug
news-img
overlay bottom
Спорт 2026-07-07
ۋيمبلدون: زانگار نۋرلانۋلى ۋۆەرەننو ۆىشەل ۆ ترەتيي كرۋگ
news-img
overlay bottom
Спорт 2026-07-07
Уимблдон: Зангар Нурланулы уверенно вышел в третий круг
news-img
overlay bottom
Спорт 2026-07-07
Уимблдон турнирі: Қарсыласын ойсырата ұтқан Заңғар Нұрланұлы үшінші айналымға шықты
news-img
overlay bottom
Қоғам 2026-07-07
Abay oblısında fermer mal jayudı avtomattandırdı
news-img
overlay bottom
Қоғам 2026-07-07
اباي وبلىسىندا فەرمەر مال جايۋدى اۆتوماتتاندىردى
news-img
overlay bottom
Общество 2026-07-07
V oblasti Abay fermer avtomatiziroval vıpas skota
Международное интернет-издание "Shalqar kz"
Подписка на важную информацию международного интернет-издания "Shalqar kz" Будьте в курсе последних новостей Ваша электронная почта подписаться