logo
burger menu search Қазақша language menu
Қоғам

Автор: ADMIN

Қоғам 2026-06-05 19:09:51

Біз әлеуметтік желілерде:

QAZAQ DALASINIÑ TOĞIZ QAZINASI: «ALTIN ADAM» HIKAYASI

news single

   Qazaqstan topırağında osı uaqıtqa deyin toğız «Altın adam» tabılğanın bilesiz be? Bwl jay ğana arheologiyalıq olja emes, bwl - bizdiñ babalarımızdıñ b.z.d. I mıñjıldıqta-aq örkeniettiñ şıñında bolğanınıñ däleli. Tarihtı özgertken jädigerler:

 

· Esik hanzadası (1969-70 jj.): Eñ alğaşqı aşılğan sensaciya. 4 mıñ altın bwyımmen kömkerilgen jas kösem.Onıñ basındağı 26 tañbalı jazu bizdiñ babalarımızda b.z.d. V ğasırda-aq jazu mädenieti bolğanın bükil älemge däleldedi. 

 

· Araltöbe kösemi (1999 j.): Batıs Qazaqstandağı sarmattardıñ kösemi. Onımen birge tabılğan bürkit süyegi qazaqtıñ qwsbegilik öneriniñ tamırı öte tereñde jatqanın körsetedi. Otqa tabınu saltınıñ izi osı qorğannan tabıldı.

· Şilikti «Altın hanı» (2003 j.): Bwl - eñ köne jädiger (b.z.d. VIII-VII ğğ.). 4303 dana altın bwyım tabılıp, saqtardıñ «Añ stili» öneriniñ eñ kemeline kelgen şağın sipattaydı.

· Berel twlparları (ŞQO,1998-99 j.j.): Mäñgilik toñda saqtalğan aqsüyek pen onıñ 13 altın aptalğan twlparı. Mwndağı eñ bastı qwndılıq - mäñgilik toñ. Sonıñ arqasında tek altın emes, attardıñ er-twrmanı, bılğarı men ağaş bwyımdarınıñ tüpnwsqası saqtalıp qalğan.

· Taldı (Qarağandı obl., 2010 j.): Sarıarqa dalasındağı metallurgiyanıñ joğarı deñgeyin körsetedi. Adam beyneli qwymalar sol zamanğı antropologiyalıq keyipti tanuğa kömektesti.

· Taqsay hanşayımı (BQO, 2012j.): Altınmen aptalğan alğaşqı äyel adam. Bwl - dala örkenietindegi äyel zatınıñ joğarı märtebesin bildiredi. Onıñ biik konus tärizdi bas kiimi keyingi qazaqtıñ säukelesiniñ prototipi ispetti.

· Eleke sazınıñ jas batırı (ŞQO, 2018 j.): Bwl oljanıñ qwndılığı - onıñ twtastığında. 17-18 jastağı bozbalanıñ kiimi bastan-ayaq altın monşaqtarmen kestelengen. Qaraqşılar tonamağandıqtan, kiimdegi ärbir altın tüyirşiktiñ ornalasu tärtibin däl anıqtauğa mümkindik berdi.

·Tasqopa twlğası (Aqtöbe obl., 2019 j.): Aqtöbe oblısınan tabılğan segizinşi «Altın adam». Bwl - jası 50-den asqan, el basqarğan abıroylı twlğanıñ beynesi. Sol kezdegi bilik ierarhiyası men jas erekşeligine qaray qwrmet körsetu dästürin ayqındaydı.

 

· Qarajar. (ŞQO, 2014-20 jj.) Jañadan tanılıp jatqan jädigerlerdiñ biri.    Altın adamdardıñ tek bir jerde emes, Şığıs, Batıs, Oñtüstik jäne Ortalıq Qazaqstannan tabıluı - saq-sarmat mädenietiniñ bükil dalağa ortaq bolğanın däleldeydi. B.z.d. VIII ğasırdıñ özinde babalarımız altındı mikro-dänekerleu (mikropayka) ädisimen öñdey bilgen. Kiim ülgileri, añ beyneleri men jerleu räsimderi bügingi qazaq halqınıñ salt-dästürimen tikeley sabaqtasıp jatır. Qazaq jerindegi 100 qorğannıñ 97-si erte kezden-aq tonalğan eken. Eger ol jädigerler aman qalsa, tarihımız bwdan da san aluan bolar ma edi?

 

   Büginde bwl jädigerler Astanadağı Wlttıq muzey men Prezidenttik mädeniet ortalığında, sonday-aq Atırau men Öskemen muzeylerinde saqtaulı. Bwl - bizdiñ ruhımız, bizdiñ maqtanışımız!

 

   Siz bwl jädigerlerdiñ qaysısın öz köziñizben körgiñiz keledi?

Басқалармен бөлісе отырыңыз
Пікірлер

Басты жаңалықтар

img
50 лет газете "Шалқар" 2026-06-05

AVTOR GOSUDARSTVENNOGO FLAGA I GAZETA «ŞALKAR»
img
Білім 2026-06-05

Elimizde kitaphanalarğa keluşiler sanı 57 millionğa jetti
img
ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА 2026-06-05

Çislo posetiteley bibliotek v Kazahstane dostiglo 57 millionov
news-img
overlay bottom
ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА 2026-06-05
Çislo posetiteley bibliotek v Kazahstane dostiglo 57 millionov

Последние новости

img
50 лет газете "Шалқар" 2026-06-05

AVTOR GOSUDARSTVENNOGO FLAGA I GAZETA «ŞALKAR»
img
50 лет газете "Шалқар" 2026-06-05

اۆتور گوسۋدارستۆەننوگو فلاگا ي گازەتا «شالكار»
img
"Шалқар" газетіне 50 жыл! 2026-06-05

MEMLEKETTİK TUDIÑ AVTORI JÄNE «ŞALQAR» GAZETİ

Все новости

news-img
overlay bottom
50 лет газете "Шалқар" 2026-06-05
AVTOR GOSUDARSTVENNOGO FLAGA I GAZETA «ŞALKAR»
news-img
overlay bottom
50 лет газете "Шалқар" 2026-06-05
اۆتور گوسۋدارستۆەننوگو فلاگا ي گازەتا «شالكار»
news-img
overlay bottom
"Шалқар" газетіне 50 жыл! 2026-06-05
MEMLEKETTİK TUDIÑ AVTORI JÄNE «ŞALQAR» GAZETİ
news-img
overlay bottom
"Шалқар" газетіне 50 жыл! 2026-06-05
مەملەكەتتىك تۋدىڭ اۆتورى جانە «شالقار» گازەتى
news-img
overlay bottom
Қоғам 2026-06-05
QAZAQ DALASINIÑ TOĞIZ QAZINASI: «ALTIN ADAM» HIKAYASI
news-img
overlay bottom
Қоғам 2026-06-05
قازاق دالاسىنىڭ توعىز قازىناسى: «التىن ادام» حيكاياسى
news-img
overlay bottom
Білім 2026-06-05
Elimizde kitaphanalarğa keluşiler sanı 57 millionğa jetti
news-img
overlay bottom
Білім 2026-06-05
ەلىمىزدە كىتاپحانالارعا كەلۋشىلەر سانى 57 ميلليونعا جەتتى
news-img
overlay bottom
ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА 2026-06-05
Çislo posetiteley bibliotek v Kazahstane dostiglo 57 millionov
Международное интернет-издание "Shalqar kz"
Подписка на важную информацию международного интернет-издания "Shalqar kz" Будьте в курсе последних новостей Ваша электронная почта подписаться