logo
burger menu search Қазақша language menu
"Шалқар" газетіне 50 жыл!

Автор: ADMIN

"Шалқар" газетіне 50 жыл! 2026-06-11 21:10:21

Біз әлеуметтік желілерде:

تانىس تا بەيتانىس بەيجىڭ

news single

    قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ: «بىزدىڭ باي تاريحىمىز – وسى قىتايدا جاتىر», – دەگەن سوزى اتالمىش ەلگە دەگەن جۇرتشىلىق نازارىن اۋدارا تۇسكەن ەدى. 1,5 ميلليارد حالقى بار وسىناۋ الىپ مەملەكەتتىڭ بىزدىڭ ەل ۇشىن ورنى ەرەكشە. تاڭىر ماڭگى كورشى بولۋعا جازعان اسپان استى ەلىمەن عاسىرلار بويى ارالاسىمىز ۇزىلمەگەن. كەڭەس ۇكىمەتى تۇسىندا سال توقىراپ قالعان بارىس-كەلىسىمىز تاۋەلسىزدىك تۇسىندا قايتا جانداندى. كورشىلەردى قادىرلەي وتىرىپ, وز قادىرىڭدى دە ارتتىرا بەرۋ باعىتىندا ۇستانعان ساياساتتىڭ ناتيجەسىندە قىتايمەن اراداعى بايلانىس جىلدان-جىلعا ۇلعايىپ كەلەدى. جاقىندا بىز دە سونداي بىر ماڭىزدى بارىس-كەلىستىڭ كۋاگەرى بولدىق. بەيجىڭدە قىتايدىڭ ار ايماعىندا تۇرىپ جاتقان قازاقتاردىڭ توپباستار تۇلعالارى باس قوسقان ۇلكەن جيىن وتتى.

 

   اسپان استى ەلىنە ساپار

   بىز وتىرعان «بوينگ» اۋە كەمەسى الماتىدان بەيجىڭگە دەيىن 4,5 ساعات ۇشتى. قازاقستاننان شىققان توپتى دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى تورالقا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سۇلتانالى بالعاباەۆ باستاپ باردى.

 

    توبىمىزدا رەسپۋبليكالىق «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ تىلشىسى ايناش ەسالي, بەلگىلى انشى, دانەش راقىشەۆتىڭ شاكىرتى نۇرجان جانپەيىسوۆ, جەزتاڭداي انشى گۇلزيرا بوكەيحانقىزى جانە ەسترادا جۇلدىزى مادينا سادۋاقاسوۆا بار ەدى. گۇلزيرا مەن نۇرجان بۇرىن دە بەيجىڭدە بولىپ, قانداستارىمىزعا ونەر كورسەتىپ قايتقان ەكەن, ال قالعاندارىمىز ۇشىن بۇل قالا جۇمباق تا تاڭسىق بولاتىن. ۇشاق تەرەزەسىنەن ۇڭىلە قاراعانىمىزدا, تومەندە قىتاي شاھارلارى جارقىراپ كورىندى. قىتايلىقتار كوشە شامدارىنىڭ قۋاتىن كۇندىز كۇننەن الىپ, كەشكىسىن سول جيناعان ەنەرگيياسىمەن جارىقتاندىرادى ەكەن. كەرىسىنشە, ۇيلەر مەن عيماراتتارداعى جارىق السىز, ەنەرگييانى بارىنشا ۇنەمدەيتىنى بايقالادى. ۇشاق ىشىندە كەلە جاتىپ, الدىمەن ارقانداي شۇباتىلعان قىتايدىڭ ۇلى قورعانىن كوردىك. تاريحقا جۇگىنسەك, قىتايلاردى بۇل قورعاندى سالۋعا ماجبۇر ەتكەن بىزدىڭ ارعى بابالارىمىز – عۇن يمپەريياسى مەن ۇيسىن مەملەكەتىنىڭ سۇسى ەدى. ۇزىندىعى 5 مىڭ شاقىرىمعا سوزىلاتىن, تاۋلى-تاستى, وي-قىراتتى كەسىپ وتەتىن بۇل قورعاننىڭ سالىنعانىنا 2 مىڭ جىلدان اسسا دا, الى دە ايبىندى قالپىن جوعالتپاعان. بۇگىندە بۇل قورعان – مەملەكەتكە تابىس اكەلەتىن باستى تۋريستىك نىسان. بىز دە ساپارىمىزدىڭ ەكىنشى كۇنىن قىتايدىڭ تاريحي ورىندارىن ارالاۋعا ارناپ, قورعاننىڭ سولتۇستىك قاقپاسىنا باردىق. مۇندا تۋريستەر ۇشىن ۇلى قورعاندا بولعانىڭدى دالەلدەيتىن سەرتيفيكاتتار, ەسىمىڭدى ويىپ جازىپ بەرەتىن كادەسىيلار مەن برەلوكتار اپ-ساتتە دايىندالادى.

 

   بەيجىڭ تىنىسى مەن تيانьانьمەنь الاڭى بەيجىڭنىڭ ادامزات قونىستانعان مەكەن رەتىندە قالىپتاسقانىنا 40 عاسىر, ال قالانىڭ بەيجىڭ اتانىپ, استانا بولعانىنا 580 جىلدان اسقان. بىر بەيجىڭنىڭ وزىنە 15 ميلليوننان استام حالىقتىڭ قالاي سيىپ تۇرعانىنا قايران قالاسىڭ! قالانىڭ باستى نىساندارىنىڭ بىرى – تيانьانьمەنь الاڭى. بۇل – مەملەكەتتىڭ ەڭ ماڭىزدى سالتاناتتى شارالارى وتەتىن ەرەكشە جەر, ەلدىڭ ايناسى. الاڭدا كۇن سايىن مەملەكەتتىك تۋدىڭ كوتەرىلۋ جانە تۇسىرىلۋ ساتىن كورۋ ۇشىن مىڭداعان حالىق جينالادى. وسى ماڭدا قىتايلىقتار الى كۇنگە دەيىن پىر تۇتاتىن ماو تسزەدۋننىڭ ماۆزولەيى ورنالاسقان. قىتايدىڭ تاعى بىر كورىكتى ورنى – اتاعى وسىدان 200 جىل بۇرىن, تسين ديناستيياسى تۇسىندا شىققان بەيجىڭ ۇلتتىق وپەرا تەاترى. سونداي-اق ەلدەگى ەڭ ىرگەلى بىلىم ورداسى – بەيجىڭ ۋنيۆەرسيتەتى. مۇندا 40 مىڭعا جۋىق ستۋدەنت بىلىم السا, ونىڭ 4 مىڭنان استامى – الەمنىڭ جۇزگە جۋىق ەلىنەن كەلگەن شەتەلدىكتەر. ۋنيۆەرسيتەت كىتاپحاناسى 7 ميلليوننان استام كىتاپ قورىمەن ازيياداعى ەڭ ۇلكەن جوعارى وقۋ ورنى كىتاپحاناسى سانالادى. ەلشىلىكتەگى كەزدەسۋ جانە قۇندى جادىگەردىڭ تۇساۋكەسەرى بەيجىڭ اۋەجايىنان بىزدى قازاقستاننىڭ قىتايداعى ەلشىلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى: كونسۋل قايىرجان سارسەباەۆ, ونىڭ ورىنباسارى جوشىحان قىراۋباەۆ, ەلشىلىك قىزمەتكەرلەرى ايدار ابىشەۆ پەن داۋلەت يبراەۆتار قارسى الدى. دەمالىس كۇندەرىنە قاراماستان, بىزدىڭ ۆيزالىق جانە بيلەتتىك شارۋالارىمىزدى جەدەل شەشىپ بەرگەن وسى ازاماتتاردىڭ ەڭبەگى ەرەكشە.

    ساپاردىڭ باستى ماقساتى – قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ديپلوماتييالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ 15 جىلدىعىنا ورايلاستىرىلعان «قازاق-قىتاي قاتىناستارىنا قاتىستى تسين داۋىرىندەگى مۇراعات قۇجاتتارىنىڭ جيناعى» اتتى كوپتومدىق تاريحي دەرەكتەردىڭ بىرىنشى تومىنىڭ تۇساۋكەسەرىنە قاتىسۋ ەدى. شاراعا ۇرىمجىدەن, اقسايدان جانە بەيجىڭنىڭ وزىنەن 150-گە جۋىق قازاق زييالىلارى مەن قانداستارىمىز جينالدى. سالتاناتتى جيىندى قازاقستاننىڭ قىتايداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى جانىبەك كارىبجانوۆ اشىپ, ەكى ەل اراسىنداعى ساياسي, ەكونوميكالىق جانە مادەني بايلانىستاردىڭ جەتىستىكتەرىنە توقتالدى: «قازىرگى كەزدە قازاقستان مەن قىتاي اراسىندا شەشىلمەي قالعان ساياسي ماسەلە جوق. ەكى مەملەكەت اراسىنداعى ساۋدا كولەمى قىسقا مەرزىمدە 5 ميلليارد دوللارعا جەتتى. ەندىگى ماڭىزدى كەزەڭ – مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى كۇشەيتۋ. بۇگىنگى تۇساۋى كەسىلىپ وتىرعان جيناق – ەكى ەل عالىمدارىنىڭ بىرلەسكەن ۇلكەن ەڭبەگىنىڭ جەمىسى», – دەدى ەلشى. مۇنان كەيىن سوز العان قحر 1-شى مەملەكەتتىك تاريحي مۇراعاتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تسزوۋ ايلييانь حانىم قازاق حالقىنىڭ تاريحى وتە تەرەڭدە جاتقانىن, مين جانە تسين اۋلەتتەرىنىڭ مۇراعاتىندا قازاق حاندارى مەن سۇلتاندارىنا قاتىستى 10 ميلليوننان استام قۇجات ساقتالعانىن, بۇل بۇكىل ادامزاتتىڭ مادەني مۇراسى ەكەنىن اتاپ وتتى. ر. سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىستانۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى مەرۋەرت ابۋسەيىتوۆا بۇل اۋقىمدى ىستىڭ «مادەني مۇرا» باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسقانىن تىلگە تيەك ەتتى. زەرتتەۋ ناتيجەسىندە مۇراعات قورلارىندا XVIII–XIX عاسىرلارداعى قازاق حاندىعىنا تىكەلەي قاتىستى قىتاي, مانجۇر, موڭعول, شاعاتاي تىلدەرىندە جازىلعان 3500-دەن استام تۇپنۇسقا قۇجات بارى انىقتالعان. جيىندا شۇار قوعامدىق عىلىمدار اكادەميياسىنىڭ باسشىسى ۋ فۋحۋان, دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى تورالقا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سۇلتانالى بالعاباەۆ, سونداي-اق شىڭجاڭ قازاقتارىنىڭ وكىلدەرى سۇلتان جانبولات, جاقىپ مىرزاحان, اقسايدان كەلگەن اپەتاي مۇقاراپۇلى جانە بەيجىڭ قازاعى جارقىن ساعات مىرزالار سوز سويلەپ, بۇل وقيعانىڭ تاريحي ماڭىزدىلىعىن جوعارى باعالادى. 

 

    ساحنا تورىندەگى ەل سالەمى سالتاناتتى شارانىڭ سوڭى قازاقستاننان بارعان ونەر شەبەرلەرىنىڭ كونتسەرتىنە ۇلاستى.

 • نۇرجان جانپەيىسوۆ كونتسەرتتى د. راقىشەۆتىڭ «الىستاعى باۋىرلار» انىمەن اشىپ, اسەتتىڭ «قوڭىر قازىن», سارىقوجانىڭ «سارى بيدايىن» ناقىشىنا كەلتىرە شىرقادى.

• كۇمىس كومەي انشى گۇلزيرا بوكەيحانقىزى «گاۋھار تاس», «اعاجاي, التايداي جەر قايدا», «ماقپال» اندەرىمەن جىراقتا جۇرگەن اعايىننىڭ ساعىنىشىن باستى.

• ەسترادا جۇلدىزى مادينا سادۋاقاسوۆا «كوزىڭنىڭ مولدىرىن-اي», «ماحاببات جالىنى», «انىم سەن ەدىڭ» اندەرىن ورىنداعاندا, قانداس جاستارىمىز اۋەن ىرعاعىمەن بيلەپ, زالدى سەرپىلتىپ تاستادى. باسقوسۋ سوڭىندا شۇار-دىڭ بەيجىڭدەگى وكىلدىگىنىڭ داستارحانىندا شۇرقىراي سىرلاسىپ, ارقا-جارقا بولعان اعايىنعا وزىمىزبەن بىرگە الا بارعان, توتە جازۋمەن شىعاتىن «شالقار-2» ەلارالىق گازەتىن تاراتتىق. قانداستارىمىز انا تىلىندەگى باسىلىمدى ۇلكەن قۋانىشپەن, تالاسا-تارماسا بولىسىپ الدى. ەكى كۇندىك قىسقا, بىراق مازمۇندى ساپارىمىز اياقتالىپ, بەيجىڭنەن الماتىعا زور اسەرمەن اتتاندىق.

 

    جاڭىل اپەتوۆا 

   الماتى – بەيجىڭ – الماتى  

  2016 جىل

Басқалармен бөлісе отырыңыз
Пікірлер

Басты жаңалықтар

img
Жаңалықтар 2026-09-26

استانادا جۋرناليستەر اللەياسىنداعى مۇسىندى بۇلدىرگەن جاستار ۇستالدى
img
Жаңалықтар 2026-09-26

Astanada Jurnalister alleyasındağı müsindi büldirgen jastar wstaldı
img
Қоғам 2026-09-28

Eñbek erine tağzım: Dästürli turnir qorıtındılandı
news-img
overlay bottom
Қоғам 2026-09-28
Eñbek erine tağzım: Dästürli turnir qorıtındılandı

Последние новости

img
Қоғам 2026-09-28

Eñbek erine tağzım: Dästürli turnir qorıtındılandı
img
Қоғам 2026-09-28

ەڭبەك ەرىنە تاعزىم: داستۇرلى تۋرنير قورىتىندىلاندى
img
Общество 2026-09-28

Dan' pamyati masteru: Itogi turnira v Kojakente

Все новости

news-img
overlay bottom
Қоғам 2026-09-28
Eñbek erine tağzım: Dästürli turnir qorıtındılandı
news-img
overlay bottom
Қоғам 2026-09-28
ەڭبەك ەرىنە تاعزىم: داستۇرلى تۋرنير قورىتىندىلاندى
news-img
overlay bottom
Общество 2026-09-28
Dan' pamyati masteru: Itogi turnira v Kojakente
news-img
overlay bottom
Общество 2026-09-28
دانь پامياتي ماستەرۋ: يتوگي تۋرنيرا ۆ كوجاكەنتە
news-img
overlay bottom
Общество 2026-09-28
Дань памяти мастеру: Итоги турнира в Кожакенте
news-img
overlay bottom
Қоғам 2026-09-28
Еңбек еріне тағзым: Дәстүрлі турнир қорытындыланды
news-img
overlay bottom
Жаңалықтар 2026-09-26
Astanada Jurnalister alleyasındağı müsindi büldirgen jastar wstaldı
news-img
overlay bottom
Жаңалықтар 2026-09-26
استانادا جۋرناليستەر اللەياسىنداعى مۇسىندى بۇلدىرگەن جاستار ۇستالدى
news-img
overlay bottom
Новости 2026-09-26
V Astane zaderjali molodıh lyudey, povredivşih skul'pturu na Allee jurnalistov
Международное интернет-издание "Shalqar kz"
Подписка на важную информацию международного интернет-издания "Shalqar kz" Будьте в курсе последних новостей Ваша электронная почта подписаться