"Шалқар" газетіне 50 жыл!

Автор: ADMIN

"Шалқар" газетіне 50 жыл! 2026-06-11 21:10:21

Біз әлеуметтік желілерде:

TANIS TA BEYTANIS BEYJİÑ

news single

    Qazaqstan Respublikasınıñ Twñğış Prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ: «Bizdiñ bay tarihımız – osı Qıtayda jatır», – degen sözi atalmış elge degen jwrtşılıq nazarın audara tüsken edi. 1,5 milliard halqı bar osınau alıp memlekettiñ bizdiñ el üşin ornı erekşe. Täñir mäñgi körşi boluğa jazğan Aspan astı elimen ğasırlar boyı aralasımız üzilmegen. Keñes ükimeti twsında säl toqırap qalğan barıs-kelisimiz Täuelsizdik twsında qayta jandandı. Körşilerdi qadirley otırıp, öz qadiriñdi de arttıra beru bağıtında wstanğan sayasattıñ nätijesinde Qıtaymen aradağı baylanıs jıldan-jılğa wlğayıp keledi. Jaqında biz de sonday bir mañızdı barıs-kelistiñ kuägeri boldıq. Beyjiñde Qıtaydıñ är aymağında twrıp jatqan qazaqtardıñ topbastar twlğaları bas qosqan ülken jiın ötti.

 

   Aspan astı eline sapar

   Biz otırğan «Boing» äue kemesi Almatıdan Beyjiñge deyin 4,5 sağat wştı. Qazaqstannan şıqqan toptı Düniejüzi qazaqtarı qauımdastığı Töralqa törağasınıñ orınbasarı Swltanäli Balğabaev bastap bardı.

 

    Tobımızda respublikalıq «Egemen Qazaqstan» gazetiniñ tilşisi Aynaş Esali, belgili änşi, Däneş Raqışevtiñ şäkirti Nwrjan Janpeyisov, jeztañday änşi Gülzira Bökeyhanqızı jäne estrada jwldızı Mädina Säduaqasova bar edi. Gülzira men Nwrjan bwrın de Beyjiñde bolıp, qandastarımızğa öner körsetip qaytqan eken, al qalğandarımız üşin bwl qala jwmbaq ta tañsıq bolatın. Wşaq terezesinen üñile qarağanımızda, tömende Qıtay şaharları jarqırap körindi. Qıtaylıqtar köşe şamdarınıñ quatın kündiz künnen alıp, keşkisin sol jinağan energiyasımen jarıqtandıradı eken. Kerisinşe, üyler men ğimarattardağı jarıq älsiz, energiyanı barınşa ünemdeytini bayqaladı. Wşaq işinde kele jatıp, aldımen arqanday şwbatılğan Qıtaydıñ Wlı qorğanın kördik. Tarihqa jüginsek, qıtaylardı bwl qorğandı saluğa mäjbür etken bizdiñ arğı babalarımız – Ğwn imperiyası men Üysin memleketiniñ swsı edi. Wzındığı 5 mıñ şaqırımğa sozılatın, taulı-tastı, oy-qırattı kesip ötetin bwl qorğannıñ salınğanına 2 mıñ jıldan assa da, äli de aybındı qalpın joğaltpağan. Büginde bwl qorğan – memleketke tabıs äkeletin bastı turistik nısan. Biz de saparımızdıñ ekinşi künin Qıtaydıñ tarihi orındarın aralauğa arnap, qorğannıñ soltüstik qaqpasına bardıq. Mwnda turister üşin Wlı qorğanda bolğanıñdı däleldeytin sertifikattar, esimiñdi oyıp jazıp beretin kädesıylar men breloktar äp-sätte dayındaladı.

 

   Beyjiñ tınısı men Tyan'an'men' alañı Beyjiñniñ adamzat qonıstanğan meken retinde qalıptasqanına 40 ğasır, al qalanıñ Beyjiñ atanıp, astana bolğanına 580 jıldan asqan. Bir Beyjiñniñ özine 15 millionnan astam halıqtıñ qalay siıp twrğanına qayran qalasıñ! Qalanıñ bastı nısandarınıñ biri – Tyan'an'men' alañı. Bwl – memlekettiñ eñ mañızdı saltanattı şaraları ötetin erekşe jer, eldiñ aynası. Alañda kün sayın memlekettik tudıñ köterilu jäne tüsirilu sätin köru üşin mıñdağan halıq jinaladı. Osı mañda qıtaylıqtar äli künge deyin pir twtatın Mao Czedunnıñ mavzoleyi ornalasqan. Qıtaydıñ tağı bir körikti ornı – atağı osıdan 200 jıl bwrın, Cin dinastiyası twsında şıqqan Beyjiñ wlttıq opera teatrı. Sonday-aq eldegi eñ irgeli bilim ordası – Beyjiñ universiteti. Mwnda 40 mıñğa juıq student bilim alsa, onıñ 4 mıñnan astamı – älemniñ jüzge juıq elinen kelgen şeteldikter. Universitet kitaphanası 7 millionnan astam kitap qorımen Aziyadağı eñ ülken joğarı oqu ornı kitaphanası sanaladı. Elşiliktegi kezdesu jäne qwndı jädigerdiñ twsaukeseri Beyjiñ äuejayınan bizdi Qazaqstannıñ Qıtaydağı elşiliginiñ qızmetkerleri: konsul Qayırjan Särsebaev, onıñ orınbasarı Joşıhan Qıraubaev, elşilik qızmetkerleri Aydar Äbişev pen Däulet Ibraevtar qarsı aldı. Demalıs künderine qaramastan, bizdiñ vizalıq jäne bilettik şarualarımızdı jedel şeşip bergen osı azamattardıñ eñbegi erekşe.

    Sapardıñ bastı maqsatı – Qazaqstan men Qıtay arasındağı diplomatiyalıq qarım-qatınastardıñ 15 jıldığına oraylastırılğan «Qazaq-qıtay qatınastarına qatıstı Cin däuirindegi mwrağat qwjattarınıñ jinağı» attı köptomdıq tarihi derekterdiñ birinşi tomınıñ twsaukeserine qatısu edi. Şarağa Ürimjiden, Aqsaydan jäne Beyjiñniñ özinen 150-ge juıq qazaq ziyalıları men qandastarımız jinaldı. Saltanattı jiındı Qazaqstannıñ Qıtaydağı Tötenşe jäne Ökiletti Elşisi Jänibek Käribjanov aşıp, eki el arasındağı sayasi, ekonomikalıq jäne mädeni baylanıstardıñ jetistikterine toqtaldı: «Qazirgi kezde Qazaqstan men Qıtay arasında şeşilmey qalğan sayasi mäsele joq. Eki memleket arasındağı sauda kölemi qısqa merzimde 5 milliard dollarğa jetti. Endigi mañızdı kezeñ – mädeni-gumanitarlıq baylanıstardı küşeytu. Bügingi twsauı kesilip otırğan jinaq – eki el ğalımdarınıñ birlesken ülken eñbeginiñ jemisi», – dedi elşi. Mwnan keyin söz alğan QHR 1-şi memlekettik tarihi mwrağatı basşısınıñ orınbasarı Czou Ayliyan' hanım qazaq halqınıñ tarihı öte tereñde jatqanın, Min jäne Cin äuletteriniñ mwrağatında qazaq handarı men swltandarına qatıstı 10 millionnan astam qwjat saqtalğanın, bwl bükil adamzattıñ mädeni mwrası ekenin atap ötti. R. Süleymenov atındağı Şığıstanu institutınıñ direktorı Meruert Äbuseyitova bwl auqımdı istiñ «Mädeni mwra» bağdarlaması ayasında jüzege asqanın tilge tiek etti. Zertteu nätijesinde mwrağat qorlarında XVIII–XIX ğasırlardağı Qazaq handığına tikeley qatıstı qıtay, manjwr, moñğol, şağatay tilderinde jazılğan 3500-den astam tüpnwsqa qwjat barı anıqtalğan. Jiında ŞWAR Qoğamdıq ğılımdar akademiyasınıñ basşısı U Fuhuan, Düniejüzi qazaqtarı qauımdastığı Töralqa törağasınıñ orınbasarı Swltanäli Balğabaev, sonday-aq Şıñjañ qazaqtarınıñ ökilderi Swltan Janbolat, Jaqıp Mırzahan, Aqsaydan kelgen Äpetay Mwqarapwlı jäne Beyjiñ qazağı Jarqın Sağat mırzalar söz söylep, bwl oqiğanıñ tarihi mañızdılığın joğarı bağaladı. 

 

    Sahna törindegi el sälemi Saltanattı şaranıñ soñı Qazaqstannan barğan öner şeberleriniñ koncertine wlastı.

 • Nwrjan Janpeyisov koncertti D. Raqışevtiñ «Alıstağı bauırlar» änimen aşıp, Äsettiñ «Qoñır qazın», Sarıqojanıñ «Sarı bidayın» naqışına keltire şırqadı.

• Kümis kömey änşi Gülzira Bökeyhanqızı «Gauhar tas», «Ağajay, Altayday jer qayda», «Maqpal» änderimen jıraqta jürgen ağayınnıñ sağınışın bastı.

• Estrada jwldızı Mädina Säduaqasova «Köziñniñ möldirin-ay», «Mahabbat jalını», «Änim sen ediñ» änderin orındağanda, qandas jastarımız äuen ırğağımen bilep, zaldı serpiltip tastadı. Basqosu soñında ŞWAR-dıñ Beyjiñdegi ökildiginiñ dastarhanında şwrqıray sırlasıp, arqa-jarqa bolğan ağayınğa özimizben birge ala barğan, töte jazumen şığatın «Şalqar-2» elaralıq gazetin tarattıq. Qandastarımız ana tilindegi basılımdı ülken quanışpen, talasa-tarmasa bölisip aldı. Eki kündik qısqa, biraq mazmwndı saparımız ayaqtalıp, Beyjiñnen Almatığa zor äsermen attandıq.

 

    Jañıl Äpetova 

   Almatı – Beyjiñ – Almatı  

  2016 jıl

Басқалармен бөлісе отырыңыз
Пікірлер

Все новости


Международное интернет-издание "Shalqar kz"
Подписка на важную информацию международного интернет-издания "Shalqar kz" Будьте в курсе последних новостей Ваша электронная почта подписаться