logo
burger menu search Қазақша language menu
Салт-дәстүр

Автор: ADMIN

Салт-дәстүр 2026-08-26 14:11:00

Біз әлеуметтік желілерде:

Қара шаңырақтың иесі

news single

   Қазақ салты бойынша, «ұлға енші, қызға кәде» беріп, ұлды ұяға, қызды қияға қондырады. Қара шаңыраққа және үйден қалған мал-мүлікке ұлдың кенжесі (ең кішісі) ие болады. Әке-шешені де негізінен қара шаңыраққа ие болған кенже ұлы күтіп, бағады.

 

   Ата-ананың байлығын ұлдарына еншіге бөліп беретінін, олардың ішінде кенже ұл ең көп үлеске (шаңыраққа) ие болатынын кезінде Геродот та жазып қалдырған. Бұл арада ең мол үлеске ие болудың өзі қара шаңыраққа мұрагерлік ету екені белгілі.

 

   Қазақтың этникалық құрамында басты орынды иеленетін үйсіндерде де қара шаңыраққа және онда қалған мал-мүлікке ұлдың кенжесі ие болатын дәстүр болған. Сақтарда да, үйсіндерде де, ғұндарда да ру басылық, мансап-мәртебе, лауазым негізінен ұлдың үлкеніне қалса, қара шаңырақ пен оның еншіге бөліп бергеннен қалған мал-мүлкіне ұлдың кенжесі мұрагерлік еткен.

 

    Қазақ халқында мал-мүліктің иесі негізінен ер адамдар деп есептелген, ұзатылып кеткен қыз төркініндегі мал-мүлікке иелік етпеген. Отбасында аталық құқық жүйесі бекем ұсталған. Екі рудан бас құраған ер мен әйелдің ұрпағы ері жақтың руымен аталған.

Басқалармен бөлісе отырыңыз
Пікірлер

Басты жаңалықтар

img
Ұлттық құндылықтар 2026-08-26

Тағанақ кеңес және тұрымтай кеңес
img
Әлем 2026-08-25

Şardjada apalı-siñili eki qazaqstandıq qız qaza taptı: SİM män-jaydı anıqtauğa kömektesip jatır
img
Әлем 2026-08-25

شاردجادا اپالى-سىڭىلى ەكى قازاقستاندىق قىز قازا تاپتى: سىم مان-جايدى انىقتاۋعا كومەكتەسىپ جاتىر
news-img
overlay bottom
Әлем 2026-08-25
شاردجادا اپالى-سىڭىلى ەكى قازاقستاندىق قىز قازا تاپتى: سىم مان-جايدى انىقتاۋعا كومەكتەسىپ جاتىر

Последние новости

img
Ұлттық құндылықтар 2026-08-26

Тағанақ кеңес және тұрымтай кеңес
img
Салт-дәстүр 2026-08-26

Енші және енші бөлу салты
img
Салт-дәстүр 2026-08-26

Қара шаңырақтың иесі

Все новости

news-img
overlay bottom
Ұлттық құндылықтар 2026-08-26
Тағанақ кеңес және тұрымтай кеңес
news-img
overlay bottom
Салт-дәстүр 2026-08-26
Енші және енші бөлу салты
news-img
overlay bottom
Салт-дәстүр 2026-08-26
Қара шаңырақтың иесі
news-img
overlay bottom
Салт-дәстүр 2026-08-25
Ақ құю (Жыланға сиыну)
news-img
overlay bottom
Салт-дәстүр 2026-08-25
Жыртқыш аңдардың терісін, тұмсығы мен тұяғын ілу
news-img
overlay bottom
Салт-дәстүр 2026-08-25
Аруақтың аян беруі
news-img
overlay bottom
Әлем 2026-08-25
Şardjada apalı-siñili eki qazaqstandıq qız qaza taptı: SİM män-jaydı anıqtauğa kömektesip jatır
news-img
overlay bottom
Әлем 2026-08-25
شاردجادا اپالى-سىڭىلى ەكى قازاقستاندىق قىز قازا تاپتى: سىم مان-جايدى انىقتاۋعا كومەكتەسىپ جاتىر
news-img
overlay bottom
Мир 2026-08-25
V Şardje pogibli dve sestrı iz Kazahstana: MID vıyasnyaet obstoyatel'stva
Международное интернет-издание "Shalqar kz"
Подписка на важную информацию международного интернет-издания "Shalqar kz" Будьте в курсе последних новостей Ваша электронная почта подписаться