logo
burger menu search Қазақша language menu
Алматы Ажары

Автор: ADMIN

Алматы Ажары 2026-04-22 14:16:00

Біз әлеуметтік желілерде:

АБАЙ ЕСКЕРТКІШІ - АЛМАТЫНЫҢ МӘДЕНИ ЖҮРЕГІ

news single

   Алматы десе көз алдымызға алдымен Абай алаңы мен ұлы ақынның ескерткіші келеді.

   Бірақ бұл монументтің астарында қандай тарих жатыр? Алматылықтар үшін Абай ескерткіші - басты кездесу орны.

   "Абайдың қасында кездесейік" деген сөз қала тұрғындары үшін үйреншікті фраза. Бұл жер - қаланың мәдени орталығы, мұнда түрлі фестивальдер мен әдеби кештер өтеді. Бұл ескерткіш қазақ халқының өз мәдениеті мен тіліне деген құрметінің белгісі. Кеңес заманында осындай еңселі монументтің қойылуы - ұлттық мақтаныштың оянуына үлкен әсер етті. Шетелдік қонақтар үшін бұл жер - Қазақстанның философиясымен танысудың алғашқы қадамы.

  Ескерткіштен бастап Достық даңғылы бойымен жоғары қарай Медеуге жол ашылады, бұл символикалық түрде "білімнен - биікке" дегенді меңзейтіндей. Ескерткіш 1960 жылы ақынның 115 жылдығына орай бой көтерді. Авторлары - мүсінші - Хәкімжан Наурызбаев (қазақ кәсіби мүсін өнерінің негізін салушы), сәулетші - И. Белоцерковский. Тұғырының биіктігі - 6 метр, ал мүсіннің өзі - 7 метрге жуық. Бұл сол замандағы ең еңселі ескерткіштердің бірі болды. Ескерткіштің жобасына үлкен конкурс жарияланған болатын. Хакимжан Наурызбаев бұл жеңіске оңай келген жоқ. Ол Абайдың бейнесін сомдау үшін Мұхтар Әуезовтен кеңес алып тұрған.

   Әуезов мүсіншіге: "Абайды тек ақын емес, ол - халықтың мұңын арқалаған ойшыл, философ екенін ұмытпа" - деп бағыт берген. Хәкімжан Наурызбаев бұл бейнені жасау үшін Абайдың туған жеріне барып, ақынның ұрпақтарымен, көзін көрген қариялармен де ұзақ сөйлескен.

 

   Абай бейнесінде ақынның даналығы мен ойшылдығы шебер үйлескен. Ол сол қолына кітап ұстап, оң қолымен шапанының етегін демеп, алға қарай нық қадам басып бара жатқандай бейнеленген Абайдың үстіндегі шапан жай ғана киім емес. 

 

  Оның бүрмелері мен пішіні арқылы мүсінші ақынның ішкі толқынысын, ой тереңдігін көрсетуге тырысқан. Абайдың қолындағы кітап - оның ағартушылық миссиясының символы. Мүсін тұтас қоладан құйылған, ал тұғыры (постаменті) қызыл граниттен жасалған.

  Бұл материалдар ескерткішке айбын беріп қана қоймай, оның ғасырлар бойы бұзылмай сақталуын қамтамасыз етеді. Абай ескерткіші - бұл жай ғана тас пен металл емес, бұл қазақ елінің өткені мен болашағын жалғап тұрған алтын көпір. Абай ескерткіші тек сәулет өнері ғана емес, ол - ұлттық рухтың символы..

 

     Жаңыл Әпетова 

Басқалармен бөлісе отырыңыз
Пікірлер

Басты жаңалықтар

img
Новости 2026-06-28

Epoha i novoe napravlenie tradicionnoy jurnalistiki
img
Жаңалықтар 2026-06-28

داستۇرلى جۋرناليستيكانىڭ داۋىرى مەن جاڭا باعىتى
img
Спорт 2026-06-28

Қазақстан құрамасы волейболдан Азия кубогында үздік бестікке енді
news-img
overlay bottom
Спорт 2026-06-28
Қазақстан құрамасы волейболдан Азия кубогында үздік бестікке енді

Последние новости

img
Жаңалықтар 2026-06-28

Dästürli jurnalistikanıñ däuiri men jaña bağıtı
img
Жаңалықтар 2026-06-28

داستۇرلى جۋرناليستيكانىڭ داۋىرى مەن جاڭا باعىتى
img
Новости 2026-06-28

Epoha i novoe napravlenie tradicionnoy jurnalistiki

Все новости

news-img
overlay bottom
Жаңалықтар 2026-06-28
Dästürli jurnalistikanıñ däuiri men jaña bağıtı
news-img
overlay bottom
Жаңалықтар 2026-06-28
داستۇرلى جۋرناليستيكانىڭ داۋىرى مەن جاڭا باعىتى
news-img
overlay bottom
Новости 2026-06-28
Epoha i novoe napravlenie tradicionnoy jurnalistiki
news-img
overlay bottom
Новости 2026-06-28
ەپوحا ي نوۆوە ناپراۆلەنيە تراديتسيوننوي جۋرناليستيكي
news-img
overlay bottom
Новости 2026-06-28
Эпоха и новое направление традиционной журналистики
news-img
overlay bottom
Жаңалықтар 2026-06-28
Дәстүрлі журналистиканың дәуірі мен жаңа бағыты
news-img
overlay bottom
Спорт 2026-06-28
Сборная Казахстана вошла в пятёрку лучших на Кубке Азии по волейболу
news-img
overlay bottom
Спорт 2026-06-28
Қазақстан құрамасы волейболдан Азия кубогында үздік бестікке енді
news-img
overlay bottom
Мир 2026-06-28
V Germanii zafiksirovana rekordnaya jara
Международное интернет-издание "Shalqar kz"
Подписка на важную информацию международного интернет-издания "Shalqar kz" Будьте в курсе последних новостей Ваша электронная почта подписаться