"Шалқар" газетіне 50 жыл!

Автор: ADMIN

"Шалқар" газетіне 50 жыл! 2026-05-16 16:19:00

Біз әлеуметтік желілерде:

«شالقار» باسىلىمىنىڭ جارتى عاسىرلىق شەجىرەسى. الەم قازاقتارىن توعىستىرعان التىن كوپىر

news single

   «شالقار» باسىلىمىنىڭ جارتى عاسىرلىق شەجىرەسى. الەم قازاقتارىن توعىستىرعان التىن كوپىر

 

   بيىل وتاندىق باسپاسوز تاريحىندا ورنى بولەك, شەتەلدەگى قازاق دياسپوراسىنىڭ جوقتاۋشىسى ارى مۇڭداسى بولعان اتاقتى «شالقار» گازەتىنىڭ شىعا باستاعانىنا 50 جىل تولدى. جارتى عاسىرلىق باي تاريحى بار بۇل بىرەگەي باسىلىم بۇگىندە زامان تالابىنا ساي «Shalqar.kz» ينتەرنەت-پورتالى بولىپ قايتا تۇلەپ, الەم قازاقتارىن بىر ارناعا توعىستىراتىن نەگىزگى رۋحاني الاڭعا اينالدى. گازەتتىڭ ىرگەتاسى 1976 جىلى جەلتوقساندا ماسكەۋدەگى «وتان» قوعامىنىڭ قازاقستاندىق بولىمشەسى اتىنان «بىزدىڭ وتان» دەگەن اتاۋمەن قالانعان بولاتىن. باسىلىمنىڭ باستى ميسسيياسى  - تاريحي وتانىنان جىراقتاپ قالعان قانداستارمەن تىعىز بايلانىس ورناتۋ ەدى. گازەت نەگىزىنەن قازاقتار ەڭ كوپ شوعىرلانعان قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنداعى باۋىرلارىمىزعا باعىتتالعاندىقتان, ولارعا تۇسىنىكتى بولۋى ۇشىن ارنايى توتە جازۋمەن, ياعني اراب گرافيكاسى نەگىزىندە جارىق كوردى. ا3 فورماتىندا, 4 بەت بولىپ, ايىنا ەكى رەت شىققان باسىلىم الەمنىڭ 30-دان استام ەلىنە 40 مىڭ دانا تيراجمەن تارالىپ, جات ەلدەگى اعايىننىڭ سۋسىنىن قاندىردى. كەيىننەن, 1990 جىلى «وتان» قوعامى «قازاقستان» قوعامى بولىپ قايتا قۇرىلعان تۇستا, گازەت وزىنىڭ قازىرگى «شالقار» اتاۋىن الىپ, كولەمى كەڭەيىپ, اپتالىق باسىلىمعا كوشتى. وسى ىرگەلى باسىلىمنىڭ قالىپتاسۋى مەن ىستىق-سۋىعىنا كۇيىپ, ار جىلدارى تىزگىنىن ۇستاعان رەداكتورلاردىڭ ەڭبەگى  - ۇلت باسپاسوزىنىڭ التىن پاراعى.

    گازەتتە باسشىلىق ەتكەن جىلدارى 1976–1986 جىلدار ارالىعىن قامتىعان تۇڭعىش رەداكتور, كسرو-نىڭ حالىق ارتيسى, اڭىزعا اينالعان وپەرا انشىسى الىبەك دىنىشەۆتىڭ تۋعان اكەسى مۇسا دىنىشەۆ بولدى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جۋرناليسى, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى مۇسا اعامىز ساياسي باقىلاۋ قاتتى جۇرىپ تۇرعان كەڭەستىك كەزەڭدە باسىلىمنىڭ توتە جازۋمەن تۇراقتى شىعۋىن جانە الەمدىك جۇيەگە تارالۋىن جولعا قويىپ, شەتەلدەگى قانداستاردىڭ اتامەكەنگە دەگەن ساعىنىشىن جوعارى دەڭگەيدە جەتكىزە بىلدى.

  ودان كەيىن, 1986–1996 جىلدار بەلگىلى جۋرناليست ارى جازۋشى, «قۇران كارىمدى» قازاقستاندا تۇپ نۇسقاسىنان قازاق تىلىنە العاش اۋدارعان, بەلگىلى پۋبليتسيست ۋاقاپ قىدىرحانۇلى باسىلىم تىزگىنىن ۇستادى.  ونىڭ جەتەكشىلىگى تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ, تسەنزۋرا قۇرساۋىنان شىققان گازەتتىڭ مازمۇنىن بايىتۋعا, شەتتەگى قازاق دياسپوراسىنىڭ ناقتى ماسەلەلەرى مەن تاريحي وتانىنا ورالۋ, ياعني كوشى-قون تاقىرىبىن العاشقىلاردىڭ بىرى بولىپ اشىق كوتەرۋىنە جول اشتى. شەت ەلدەردەگى قازاقتارمەن ىنتىماقتاستىق  كەڭەستىڭ قۇرىلۋىنا, سوناۋ جىلدارى ەرىكسىز شەت اۋعان اعايىندارىمىزدىڭ ۇرپاقتارىنىڭ وتانىمىزعا ورالا باستاۋىنا نەگىزگى سەبەپشى بولدى. ال توقسانىنشى جىلداردىڭ ەكىنشى جارتىسىنداعى (1996–1998جج) قيىن ەكونوميكالىق كەزەڭدە, گازەتكە بەلگىلى اقىن, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ادىلعازى قايىربەكوۆ جەتەكشىلىك ەتتى. ۇزاق جىلدار بويى قازاق ادەبيەتىنىڭ قوس الىبى  - سابيت مۇقانوۆ پەن عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ ادەبي-مەموريالدىق مۋزەي كەشەنىن باسقارعان بۇل تۇلعا «شالقاردىڭ» زييالىلىق, رۋحاني باعىتىن كۇشەيتىپ, شەتەلدەگى قانداس قالامگەرلەر مەن ونەر ادامدارىنىڭ تۋىندىلارىن جيى جارييالاپ, ادەبي بايلانىستى جاڭا دەڭگەيگە كوتەردى.

گازەت 1999–2000 جىلدارداعى ۋاقىتشا توقىراۋدان كەيىن, 2000 جىلدان باستاپ باس رەداكتور بولىپ جاڭىل اپەتوۆانىڭ كەلۋىمەن «شالقار-2» دەگەن اتاۋمەن قايتا تۇلەدى. تاجىريبەلى جۋرناليست جاڭىل اپەتوۆا بۇگىنگى كۇنگە دەيىن داستۇرلى باسىلىمدى ۇزبەي شىعارىپ, 2021 جىلى زاماناۋي «Shalqar.kz» ينتەرنەت-پورتالىنا اينالدىرىپ, ونىڭ ەكىنشى تىنىسىن اشتى. بۇگىنگى تاڭدا دا باسىلىم وزىنىڭ بايىرعى باعىتىنان تانباي, شەتەلدەگى قازاق دياسپوراسىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن, اتامەكەنگە قونىس اۋدارعان قانداستاردىڭ جاي-كۇيىن, ۇلتتىق ادەبيەت پەن مادەنيەتتى, دىن, تاريح جانە ەتنوگرافييا تاقىرىپتارىن كەڭىنەن قوزعاپ كەلەدى.

     

  «شالقاردىڭ» اربىر رەداكتورى وز زامانىنىڭ جۇگىن ارقالاپ, مۇسا دىنىشەۆ ىرگەتاسىن قالاسا, ۋاقاپ قىدىرحانۇلى تاۋەلسىزدىك رۋحىن ەنگىزدى, ادىلعازى قايىربەكوۆ ادەبيەتپەن ارلەسە, جاڭىل اپەتوۆا ونى ينتەرنەت داۋىرىنىڭ تورىنە شىعاردى.

قازىرگى تاڭدا «Shalqar.kz» - جاي عانا اقپارات كوزى ەمەس, الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى قازاقتاردىڭ باسىن قوساتىن ۇلكەن التىن كوپىر جانە قاسيەتتى قارا شاڭىراق بولىپ قالا بەرمەك.

 

 

Басқалармен бөлісе отырыңыз
Пікірлер

Все новости


Международное интернет-издание "Shalqar kz"
Подписка на важную информацию международного интернет-издания "Shalqar kz" Будьте в курсе последних новостей Ваша электронная почта подписаться