"Шалқар" газетіне 50 жыл!

Автор: ADMIN

"Шалқар" газетіне 50 жыл! 2026-05-16 16:19:00

Біз әлеуметтік желілерде:

«ŞALQAR» BASILIMINIÑ JARTI ĞASIRLIQ ŞEJİRESİ. ÄLEM QAZAQTARIN TOĞISTIRĞAN ALTIN KÖPİR

news single

   «ŞALQAR» BASILIMINIÑ JARTI ĞASIRLIQ ŞEJİRESİ. ÄLEM QAZAQTARIN TOĞISTIRĞAN ALTIN KÖPİR

 

   Biıl otandıq baspasöz tarihında ornı bölek, şeteldegi qazaq diasporasınıñ joqtauşısı äri mwñdası bolğan ataqtı «Şalqar» gazetiniñ şığa bastağanına 50 jıl toldı. Jartı ğasırlıq bay tarihı bar bwl biregey basılım büginde zaman talabına say «Shalqar.kz» internet-portalı bolıp qayta tülep, älem qazaqtarın bir arnağa toğıstıratın negizgi ruhani alañğa aynaldı. Gazettiñ irgetası 1976 jılı jeltoqsanda Mäskeudegi «Otan» qoğamınıñ Qazaqstandıq bölimşesi atınan «Bizdiñ Otan» degen ataumen qalanğan bolatın. Basılımnıñ bastı missiyası  - tarihi otanınan jıraqtap qalğan qandastarmen tığız baylanıs ornatu edi. Gazet negizinen qazaqtar eñ köp şoğırlanğan Qıtay Halıq Respublikasındağı bauırlarımızğa bağıttalğandıqtan, olarğa tüsinikti boluı üşin arnayı töte jazumen, yağni arab grafikası negizinde jarıq kördi. A3 formatında, 4 bet bolıp, ayına eki ret şıqqan basılım älemniñ 30-dan astam eline 40 mıñ dana tirajmen taralıp, jat eldegi ağayınnıñ susının qandırdı. Keyinnen, 1990 jılı «Otan» qoğamı «Qazaqstan» qoğamı bolıp qayta qwrılğan twsta, gazet öziniñ qazirgi «Şalqar» atauın alıp, kölemi keñeyip, aptalıq basılımğa köşti. Osı irgeli basılımnıñ qalıptasuı men ıstıq-suığına küyip, är jıldarı tizginin wstağan redaktorlardıñ eñbegi  - wlt baspasöziniñ altın parağı.

    Gazette basşılıq etken jıldarı 1976–1986 jıldar aralığın qamtığan twñğış redaktor, KSRO-nıñ halıq artisi, añızğa aynalğan opera änşisi Älibek Dinişevtiñ tuğan äkesi Mwsa Dinişev boldı. Qazaqstannıñ eñbek siñirgen jurnalisi, Wlı Otan soğısınıñ ardageri Mwsa ağamız sayasi baqılau qattı jürip twrğan keñestik kezeñde basılımnıñ töte jazumen twraqtı şığuın jäne älemdik jüyege taraluın jolğa qoyıp, şeteldegi qandastardıñ atamekenge degen sağınışın joğarı deñgeyde jetkize bildi.

  Odan keyin, 1986–1996 jıldar belgili jurnalist äri jazuşı, «Qwran Kärimdi» Qazaqstanda tüp nwsqasınan qazaq tiline alğaş audarğan, belgili publicist Uaqap Qıdırhanwlı basılım tizginin wstadı.  Onıñ jetekşiligi Täuelsizdiktiñ alğaşqı jıldarımen twspa-tws kelip, cenzura qwrsauınan şıqqan gazettiñ mazmwnın bayıtuğa, şettegi qazaq diasporasınıñ naqtı mäseleleri men tarihi otanına oralu, yağni köşi-qon taqırıbın alğaşqılardıñ biri bolıp aşıq köteruine jol aştı. Şet elderdegi qazaqtarmen ıntımaqtastıq  keñestiñ qwrıluına, sonau jıldarı eriksiz şet auğan ağayındarımızdıñ wrpaqtarınıñ Otanımızğa orala bastauına negizgi sebepşi boldı. Al toqsanınşı jıldardıñ ekinşi jartısındağı (1996–1998jj) qiın ekonomikalıq kezeñde, gazetke belgili aqın, Qazaqstannıñ eñbek siñirgen qayratkeri Ädilğazı Qayırbekov jetekşilik etti. Wzaq jıldar boyı qazaq ädebietiniñ qos alıbı  - Säbit Mwqanov pen Ğabit Müsirepovtiñ ädebi-memorialdıq muzey keşenin basqarğan bwl twlğa «Şalqardıñ» ziyalılıq, ruhani bağıtın küşeytip, şeteldegi qandas qalamgerler men öner adamdarınıñ tuındıların jii jariyalap, ädebi baylanıstı jaña deñgeyge köterdi.

Gazet 1999–2000 jıldardağı uaqıtşa toqıraudan keyin, 2000 jıldan bastap bas redaktor bolıp Jañıl Äpetovanıñ keluimen «Şalqar-2» degen ataumen qayta tüledi. Täjiribeli jurnalist Jañıl Äpetova bügingi künge deyin dästürli basılımdı üzbey şığarıp, 2021 jılı zamanaui «Shalqar.kz» internet-portalına aynaldırıp, onıñ ekinşi tınısın aştı. Bügingi tañda da basılım öziniñ bayırğı bağıtınan tanbay, şeteldegi qazaq diasporasınıñ tınıs-tirşiligin, atamekenge qonıs audarğan qandastardıñ jay-küyin, wlttıq ädebiet pen mädenietti, din, tarih jäne etnografiya taqırıptarın keñinen qozğap keledi.

     

  «Şalqardıñ» ärbir redaktorı öz zamanınıñ jügin arqalap, Mwsa Dinişev irgetasın qalasa, Uaqap Qıdırhanwlı Täuelsizdik ruhın engizdi, Ädilğazı Qayırbekov ädebietpen ärlese, Jañıl Äpetova onı internet däuiriniñ törine şığardı.

Qazirgi tañda «Shalqar.kz» - jay ğana aqparat közi emes, älemniñ tükpir-tükpirindegi qazaqtardıñ basın qosatın ülken altın köpir jäne qasietti qara şañıraq bolıp qala bermek.

 

 

Басқалармен бөлісе отырыңыз
Пікірлер

Все новости


Международное интернет-издание "Shalqar kz"
Подписка на важную информацию международного интернет-издания "Shalqar kz" Будьте в курсе последних новостей Ваша электронная почта подписаться