logo
burger menu search Қазақша language menu
Қоғам

Автор: ADMIN

Қоғам 2026-06-05 19:09:51

Біз әлеуметтік желілерде:

قازاق دالاسىنىڭ توعىز قازىناسى: «التىن ادام» حيكاياسى

news single

   قازاقستان توپىراعىندا وسى ۋاقىتقا دەيىن توعىز «التىن ادام» تابىلعانىن بىلەسىز بە? بۇل جاي عانا ارحەولوگييالىق ولجا ەمەس, بۇل - بىزدىڭ بابالارىمىزدىڭ ب.ز.د. I مىڭجىلدىقتا-اق وركەنيەتتىڭ شىڭىندا بولعانىنىڭ دالەلى. تاريحتى وزگەرتكەن جادىگەرلەر:

 

· ەسىك حانزاداسى (1969-70 جج.): ەڭ العاشقى اشىلعان سەنساتسييا. 4 مىڭ التىن بۇيىممەن كومكەرىلگەن جاس كوسەم.ونىڭ باسىنداعى 26 تاڭبالى جازۋ بىزدىڭ بابالارىمىزدا ب.ز.د. V عاسىردا-اق جازۋ مادەنيەتى بولعانىن بۇكىل الەمگە دالەلدەدى. 

 

· ارالتوبە كوسەمى (1999 ج.): باتىس قازاقستانداعى سارماتتاردىڭ كوسەمى. ونىمەن بىرگە تابىلعان بۇركىت سۇيەگى قازاقتىڭ قۇسبەگىلىك ونەرىنىڭ تامىرى وتە تەرەڭدە جاتقانىن كورسەتەدى. وتقا تابىنۋ سالتىنىڭ ىزى وسى قورعاننان تابىلدى.

· شىلىكتى «التىن حانى» (2003 ج.): بۇل - ەڭ كونە جادىگەر (ب.ز.د. VIII-VII عع.). 4303 دانا التىن بۇيىم تابىلىپ, ساقتاردىڭ «اڭ ستيلى» ونەرىنىڭ ەڭ كەمەلىنە كەلگەن شاعىن سيپاتتايدى.

· بەرەل تۇلپارلارى (شقو,1998-99 ج.ج.): ماڭگىلىك توڭدا ساقتالعان اقسۇيەك پەن ونىڭ 13 التىن اپتالعان تۇلپارى. مۇنداعى ەڭ باستى قۇندىلىق - ماڭگىلىك توڭ. سونىڭ ارقاسىندا تەك التىن ەمەس, اتتاردىڭ ەر-تۇرمانى, بىلعارى مەن اعاش بۇيىمدارىنىڭ تۇپنۇسقاسى ساقتالىپ قالعان.

· تالدى (قاراعاندى وبل., 2010 ج.): سارىارقا دالاسىنداعى مەتاللۋرگييانىڭ جوعارى دەڭگەيىن كورسەتەدى. ادام بەينەلى قۇيمالار سول زامانعى انتروپولوگييالىق كەيىپتى تانۋعا كومەكتەستى.

· تاقساي حانشايىمى (بقو, 2012ج.): التىنمەن اپتالعان العاشقى ايەل ادام. بۇل - دالا وركەنيەتىندەگى ايەل زاتىنىڭ جوعارى مارتەبەسىن بىلدىرەدى. ونىڭ بيىك كونۋس تارىزدى باس كيىمى كەيىنگى قازاقتىڭ ساۋكەلەسىنىڭ پروتوتيپى ىسپەتتى.

· ەلەكە سازىنىڭ جاس باتىرى (شقو, 2018 ج.): بۇل ولجانىڭ قۇندىلىعى - ونىڭ تۇتاستىعىندا. 17-18 جاستاعى بوزبالانىڭ كيىمى باستان-اياق التىن مونشاقتارمەن كەستەلەنگەن. قاراقشىلار توناماعاندىقتان, كيىمدەگى اربىر التىن تۇيىرشىكتىڭ ورنالاسۋ تارتىبىن دال انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەردى.

·تاسقوپا تۇلعاسى (اقتوبە وبل., 2019 ج.): اقتوبە وبلىسىنان تابىلعان سەگىزىنشى «التىن ادام». بۇل - جاسى 50-دەن اسقان, ەل باسقارعان ابىرويلى تۇلعانىڭ بەينەسى. سول كەزدەگى بيلىك يەرارحيياسى مەن جاس ەرەكشەلىگىنە قاراي قۇرمەت كورسەتۋ داستۇرىن ايقىندايدى.

 

· قاراجار. (شقو, 2014-20 جج.) جاڭادان تانىلىپ جاتقان جادىگەرلەردىڭ بىرى.    التىن ادامداردىڭ تەك بىر جەردە ەمەس, شىعىس, باتىس, وڭتۇستىك جانە ورتالىق قازاقستاننان تابىلۋى - ساق-سارمات مادەنيەتىنىڭ بۇكىل دالاعا ورتاق بولعانىن دالەلدەيدى. ب.ز.د. VIII عاسىردىڭ وزىندە بابالارىمىز التىندى ميكرو-دانەكەرلەۋ (ميكروپايكا) ادىسىمەن وڭدەي بىلگەن. كيىم ۇلگىلەرى, اڭ بەينەلەرى مەن جەرلەۋ راسىمدەرى بۇگىنگى قازاق حالقىنىڭ سالت-داستۇرىمەن تىكەلەي ساباقتاسىپ جاتىر. قازاق جەرىندەگى 100 قورعاننىڭ 97-سى ەرتە كەزدەن-اق تونالعان ەكەن. ەگەر ول جادىگەرلەر امان قالسا, تاريحىمىز بۇدان دا سان الۋان بولار ما ەدى?

 

   بۇگىندە بۇل جادىگەرلەر استاناداعى ۇلتتىق مۋزەي مەن پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعىندا, سونداي-اق اتىراۋ مەن وسكەمەن مۋزەيلەرىندە ساقتاۋلى. بۇل - بىزدىڭ رۋحىمىز, بىزدىڭ ماقتانىشىمىز!

 

   سىز بۇل جادىگەرلەردىڭ قايسىسىن وز كوزىڭىزبەن كورگىڭىز كەلەدى?

Басқалармен бөлісе отырыңыз
Пікірлер

Басты жаңалықтар

img
Саясат 2026-10-28

Prezident Qasım-Jomart Toqaevtıñ "Jaña tarihi kezeñdegi Qazaqstannıñ özekti mindetteri" attı Qazaqstan halqına Joldauı ötti,- dep habarlaydı "Shalqar.kz".
img
Саясат 2026-10-28

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың "Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері" атты Қазақстан халқына Жолдауы өтті,- деп хабарлайды "Shalqar.kz".
img
Жаңалықтар 2026-10-27

Almatıda 27-31 qazan aralığında elektr jarığı uaqıtşa öşiriledi
news-img
overlay bottom
Жаңалықтар 2026-10-27
Almatıda 27-31 qazan aralığında elektr jarığı uaqıtşa öşiriledi

Последние новости

img
Саясат 2026-10-28

Prezident Qasım-Jomart Toqaevtıñ "Jaña tarihi kezeñdegi Qazaqstannıñ özekti mindetteri" attı Qazaqstan halqına Joldauı ötti,- dep habarlaydı "Shalqar.kz".
img
Саясат 2026-10-28

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ "جاڭا تاريحي كەزەڭدەگى قازاقستاننىڭ وزەكتى مىندەتتەرى" اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋى وتتى,- دەپ حابارلايدى "Shalqar.kz".
img
Саясат 2026-10-28

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың "Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері" атты Қазақстан халқына Жолдауы өтті,- деп хабарлайды "Shalqar.kz".

Все новости

news-img
overlay bottom
Саясат 2026-10-28
Prezident Qasım-Jomart Toqaevtıñ "Jaña tarihi kezeñdegi Qazaqstannıñ özekti mindetteri" attı Qazaqstan halqına Joldauı ötti,- dep habarlaydı "Shalqar.kz".
news-img
overlay bottom
Саясат 2026-10-28
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ "جاڭا تاريحي كەزەڭدەگى قازاقستاننىڭ وزەكتى مىندەتتەرى" اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋى وتتى,- دەپ حابارلايدى "Shalqar.kz".
news-img
overlay bottom
Саясат 2026-10-28
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың "Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері" атты Қазақстан халқына Жолдауы өтті,- деп хабарлайды "Shalqar.kz".
news-img
overlay bottom
Жаңалықтар 2026-10-27
Almatıda 27-31 qazan aralığında elektr jarığı uaqıtşa öşiriledi
news-img
overlay bottom
Жаңалықтар 2026-10-27
الماتىدا 27-31 قازان ارالىعىندا ەلەكتر جارىعى ۋاقىتشا وشىرىلەدى
news-img
overlay bottom
Новости 2026-10-27
V Almatı s 27 po 31 oktyabrya vremenno otklyuçat elektriçestvo
news-img
overlay bottom
Новости 2026-10-27
ۆ الماتى س 27 پو 31 وكتيابريا ۆرەمەننو وتكليۋچات ەلەكتريچەستۆو
news-img
overlay bottom
Новости 2026-10-27
В Алматы с 27 по 31 октября временно отключат электричество
news-img
overlay bottom
Жаңалықтар 2026-10-27
Алматыда 27-31 қазан аралығында электр жарығы уақытша өшіріледі
Международное интернет-издание "Shalqar kz"
Подписка на важную информацию международного интернет-издания "Shalqar kz" Будьте в курсе последних новостей Ваша электронная почта подписаться