logo
burger menu search Қазақша language menu
МҰРА

Автор: ADMIN

МҰРА 2026-04-14 19:18:36

Біз әлеуметтік желілерде:

ALAŞA HAN, JOŞI HAN TURALI AÑIZ

news single

   Ertede Sarıarqada Wlıtau tegiresinde Alaşa han degen han bolıptı.

 

    Onıñ Joşı degen balası, Dombauıl degen batırı bolıptı. Hannıñ ordası Wlıtaudıñ künşığıs jağındağı oñtüstikke qaray ağatın Keñgir özeninde bolıptı. Sol han or­dası tigilgen jer büginge deyin Qandı aral ataladı. Mwnısı han otırğan aral degeni. Bir küni han balası Joşı qasına nökerlerin ertip, añğa şığıp qwlan quıptı. Basqaları jete almay, twlpar mingen Joşı wzap barıp jalğız jetip, qwlandarğa aralasqanda, qarusız Joşını qwlannıñ äñgileri (tentek ayğırları) ortağa alıp, talap öltiredi.

 

   Bireuler: Talap öltirgenniñ barlıq etin jep qoyıptı, jalğız-aq şıntağı qalıptı dese, endi bireuler: Joq, basqa etine tigen joq, tek şıntağın ğana joq qılıptı deydi. Teginde soñğı söz dwrıs bolar. Öytkeni qwlan et jemeytin añ ğoy. Joşınıñ nökerleri artınan kelip ölip jatqan Joşını tauıp alıp, eldi habarlaydı. Saqtay almay, öltirdiñder! dep han qahar qıla ma dep qorqıp, el hanğa ayta almaydı. Kün wzağan sayın qaupi qayğığa auısqan han endi qayğısına qahar qosıp, Joşınıñ habarın aytıñdar dep halıqtı qısadı.

 

    Biraq, birinşiden, aytuğa qorqıp, ekinşiden, qalay estirterin bilmey sasıp otırğanda han mınaday jarlıq taratadı: Joşı qalay da aman emes, bir pälege kezikti. Onı aytpay otırsıñdar. Swrağanda aytpağandıqtan, mwnan bılay Joşınıñ jaman habarın aytuşınıñ kim de bolsa auzına qorğasın qwyamın, - deydi. Halıq bwrınğıdan da sasadı. Joşınıñ nökerleri qorqıp, basqa memleketke - Qıtayğa ketedi.

 

    Aqırında, halıqtıñ oylı adamdarı: Ataqtı bir dombıraşı bar eken. Ol dombıranı kädimgi adamşa söyletedi eken, - dep, sonı alıp kelip, Joşınıñ ölgenin sen hanğa dombıramen estirt, - dep jalınadı. Dombıraşı maqwl dep han ordasına keledi. Qayğımenen zerikken han dombıraşını ordağa alğızıp, neşe türli zarlı küyler tartqızıp köñilin köteredi.

 

   Mäjilis äbden qızğan kezde dombıraşı dombırasına: Alaşa han, Joşı han, Taudan qwlan josığan. Joşı hannıñ ölgenin Bile me eken osı han? Qwlan jedi Joşını, Nanbaymısıñ osığan,- degen sözdi dombırağa söylettiredi. Sonda han: - YApırm-au, mına dombıra Joşını qwlan öltirdi dep otır ğoy, - deydi.

 

    Halıq: - Taqsır, Joşınıñ jamanatın öz auzıñızdan estidik qoy, - degende han dombıranıñ betin tesip, sol tesikten qorğasın qwyğızıptı. Aşuın kimnen qalay aların bilmegen han oylanıp-oylanıp, sol mañdağı qwlandı qwrtpaq bolıp, barlıq jandı qwlan quuğa şığaradı. Joşınıñ Qabanqwlaq, Eñkey degen eki twlparınıñ birin minip, birin qosarlap Dombauıl da şığadı. Añşılar qwlandı oñtüstikke qaray ürkite quıp jetkenin qıra beredi.

 

    Dombauıl bir bölek qwlannıñ soñına tüsip, jetkenin qıra-qıra Wlıtaudan üş jüz şaqırımday jerdegi Şu özenine jaqındağanda twlpardıñ bireui twrıp qaladı. Jetegindegini minip tağı quadı. Köp wzamay özenniñ añğarına tayanğanda ol twlpar da twrıp qaladı. Halıq sol eki twlpardıñ twrıp qalğan jerlerindegi eki töbeniñ attarın sol eki twlpardıñ attarımen birin Qabanqwlaq dep, birin Eñkey dep atap ketipti. Dombauıl quğan bir top qwlannan sol jerge kelgende bes-aq qwlan qalğan eken.

 

   Sol bes qwlan o da şarşap, ekeui jüruge şa­ması bolmay Şu özeninen ötedi de, arğı bettegi bir töbeniñ betine barıp jalanıp jatadı. Qazir sol bes qwlannıñ Şu özeninen ötken jerin halıq Bes qwlannıñ ötkeli dep ataydı. Qwlandı jayğastırğan soñ Alaşa han Joşığa körnekti tam salğızadı. Keyin Alaşa hannıñ öziniñ de, Dombauıldıñ da süyekteri sol mañğa qoyılıp, olarğa da tam salınadı. Osı üş tamnıñ üşeui de birine-biri qoralas Keñgir özeniniñ boyında.

Басқалармен бөлісе отырыңыз
Пікірлер

Басты жаңалықтар

img
Дерек пен дәйек 2026-06-07

Студенттік ұлт-аспаптар оркестрлерін басқарудың кейбір ерекшеліктері
img
Дерек пен дәйек 2026-06-07

ДУЛАТ пен «ДОЛАН» БІР ЕСІМ
img
Новости 2026-06-06

Opublikovanı porogi minimal'noy dostatoçnosti pensionnıh nakopleniy na 2026 god
news-img
overlay bottom
Новости 2026-06-06
Opublikovanı porogi minimal'noy dostatoçnosti pensionnıh nakopleniy na 2026 god

Последние новости

img
Дерек пен дәйек 2026-06-07

ҚАЗАҚТЫҢ ТӨЛ ПІШІК ТАНУ ҒЫЛЫМЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ КЕРЕК
img
Дерек пен дәйек 2026-06-07

ЖАПАЛАҚ ПЕН ҚҰЗҒЫН ТУРАЛЫ
img
Дерек пен дәйек 2026-06-07

Жазу гигиенасы

Все новости

news-img
overlay bottom
Дерек пен дәйек 2026-06-07
ҚАЗАҚТЫҢ ТӨЛ ПІШІК ТАНУ ҒЫЛЫМЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ КЕРЕК
news-img
overlay bottom
Дерек пен дәйек 2026-06-07
ЖАПАЛАҚ ПЕН ҚҰЗҒЫН ТУРАЛЫ
news-img
overlay bottom
Дерек пен дәйек 2026-06-07
Жазу гигиенасы
news-img
overlay bottom
Дерек пен дәйек 2026-06-07
ДУЛАТ пен «ДОЛАН» БІР ЕСІМ
news-img
overlay bottom
Дерек пен дәйек 2026-06-07
Студенттік ұлт-аспаптар оркестрлерін басқарудың кейбір ерекшеліктері
news-img
overlay bottom
Жаңалықтар 2026-06-06
2026 jılğa arnalğan zeynetaqı jinağınıñ eñ tömengi jetkilikti şegi jariyalandı
news-img
overlay bottom
Жаңалықтар 2026-06-06
2026 جىلعا ارنالعان زەينەتاقى جيناعىنىڭ ەڭ تومەنگى جەتكىلىكتى شەگى جارييالاندى
news-img
overlay bottom
Новости 2026-06-06
Opublikovanı porogi minimal'noy dostatoçnosti pensionnıh nakopleniy na 2026 god
news-img
overlay bottom
Новости 2026-06-06
وپۋبليكوۆانى پوروگي مينيمالьنوي دوستاتوچنوستي پەنسيوننىح ناكوپلەنيي نا 2026 گود
Международное интернет-издание "Shalqar kz"
Подписка на важную информацию международного интернет-издания "Shalqar kz" Будьте в курсе последних новостей Ваша электронная почта подписаться