Ey, perzentim, bilgeniñ jaqsı, jınıs qatınası — dünieniñ eñ wlı läzzatınıñ biri, biraq onıñ qızığına aldanıp, köp şwğıldanba. Jınıs qatınasına qwnığu degen dene qwrılıs, jan dünieñe ziyandı. Eger bwl mäselede öziñdi-öziñ biley almasañ, esiñde bolsın, mas nemese köñilsiz keziñde qatınas jasamağanıñ jaqsı. öytkeni onday jınıs qatınası kezinde jan dünieñniñ läzzattanğanın sezbey qalasıñ. Deniñ sau, köñildi kezdegi qatınastıñ läzzatınan jan dünieñ tügel habardar bolıp, onıñ rahatına keneledi. 

Mezgildi-mezgilsiz, oyıña tüsken kez kelgen jerde jınıs qatınasın jasay beru — hayuannıñ isi. Adamnıñ adamgerşilik qasieti hayuandıqtan aulaq boluında. Eger birneşe äyeliñ bolğan jağdayda, onıñ bärine de közqarasıñ birdey boluı şart. Sonda ğana ökpe-araz, dwşpandıqtan qwtılasıñ. Añsap-sağınu nätijesinde bolğan jınıstıq qatınasınıñ qadir-qasieti ayrıqşa qımbat jäne qızıqtı. Intızarlıq — jaqsı qasiet, biraq ıntızarlıqpen är kün sayın dalada da, monşada da, ıstıqta da, suda da jınıs qatınasın jasau ziyandı. Onıñ ziyandı saldarın qartayğanda bilesiñ. Köktem, jaz aylarındağı tabiğattıñ qwlpırıp twrğan sätterindegi jınıs qatınasınıñ läzzatınan jan dünieñ rahattanadı.

Tabiğattıñ mäue baylap, jetilgen kezderinde adamnıñ da denesinde qan köbeyip, küş-quatı, şahuatı köbeyedi. Bwl kezdegi jınıs qatınasınıñ ziyanı bolmaydı. Jınıs qatınasın belde şahuatıñ jetkilikti jağdayda jasauıñ şart. Al ol jetkiliksiz jağdayda jasağan qatınas öziñdi-öziñ zorlaumen teñ. Onıñ paydası joq. Deneñnen qan aldırğan kezde jınıs qatınasınan saqtanğanıñ jaqsı. Qandı künniñ ıstığı nemese suığında aldıruıña bolmaydı. Qan köbeyip ketken jağdayda, şarap işuden saqtanıp, tağam jeudi şekteumen rettegeniñ jaqsı.

Ey, perzentim, jaz ben küz aylarında da jınıs qatınasımen şekten tıs şwğıldanu öziñe ziyandı. Jınıs qatınasınıñ paydalı jağdayları da boladı. Olar, birinşi, köñiliñdegi kirbiñ, qayğı-qwsalıqtan arıltadı. Ekinşi, denede payda bolatın keybir bezeu, börtpe siyaqtı teri keselderinen sauıqtıradı deydi.

Şekten tıs jasalğan jınıs qatınasınıñ paydasınan ziyanı köp. Ol, birinşiden, deneni älsizdendiredi. Ekinşi, ayaq, bel auruı, bas auruı siyaqtı, közdiñ nwrın (köru qabiletin) tömendetetin jağdaylarğa tap qıladı. Sondıqtan da Äzireti Äli: «Şekten tıs jasalatın jınıs qatınası er kisiniñ küş-quatı men köz nwrın tömendetedi» dep bosqa aytpağan.

(«Qabusnama» kitabınan)

Ata-ananı qwrmetteu turalı    

Ey, perzentim, ata-ananı qwrmetteuiñ qajet ekenin aqıl-oy, parasat twğırınan bayqap bilgeysiñ. öytkeni ärbir perzenttiñ tegi ata-ana ğoy. Ne üşin ata-anama qwrmet jasaymın dep, oyıña alma. Olar sen üşin özin ölimge de qiyatını belgili... Eger ärbir perzent aqıldı jäne dana bolsa, ol ata-ananıñ meyir-mahabbatın qwrmetteuden bas tartpaydı... Ata-ananıñ mindeti - tärbieleu jäne jaqsılıq üyretu.

Ey, perzentim, ata-anañdı eşqaşan renjituşi bolma... Olardıñ köñil küyine qayau salıp, qapalandırmağın.

Sen ata-ananıñ qarızın aqtau isine din deñgeyinen qaramasañ da, adamgerşilik, aqıl-oy, parasat biiginen qarağın.

Seni jan-dilimen jaqsı körip, tärbielep jürgen ata-ananıñ köñilin qaldıratın qwrttay is jasasañ, sen eşqanday da jaqsılıqqa layıqtı jan emessiñ, öytkeni kimde-kim ata-ananıñ jaqsılığın bilmese, basqa bireudiñ jaqsılığın da bağalamaydı.

Eger sen, öz perzentim qwrmet qılsın deseñ, sen de ata-anañdı qwrmette, sen ata-anaña ne isteseñ, sağan perzentiñ de sonı jasaydı. Perzent jemiske, ata-ana jemis ağaşına wqsaydı. Jemis ağaşın jaqsı kütseñ, jemisi de dämdi, jaqsı boladı. Sol siyaqtı ata-anağa degen izet, qwrmetiñdi ayamasañ, sağan degen olardıñ izgi tilegi qabıl bolğanı.

Mirasqorlıq, arsız nietpen ata-ananıñ ölimin tilemegeysiñ.

Solardıñ mal-mülki arqılı sen de mal-mülikke ie bolasıñ. Tapqan tabısıñdı bölşektep bölip, kündelikti tirşilik dep, öziñdi öziñ qinama. Bireudiñ düniesin paydalanam dep, äurelenbe... Senen jağdayı jaqsıraq adamdı kündeme!

Malsızdıqtan jarlı bolsañ da, aqılğa bay bolu üşin jasa. öytkeni malmen bay bolğannan göri, aqılğa bay bolu jaqsıraq. Nadannıñ jarlı boluı demde. Añdasañ, aqıl degen - bir qımbat närse. Onı wrı alıp kete almaydı, ol otqa janıp, suğa aqpaydı.

Eger aqılıñ bolsa, öner üyren, öytkeni önersiz aqıl - kiimsiz dene, yağni keskinsiz adam siyaqtı deuge boladı. «Bilim - aqıldıñ ajar - körki» dep, bosqa aytılmağan.

(«Qabusnama» kitabınan)