logo
burger menu search Қазақша language menu
Тарих

Автор: ADMIN

Тарих 2026-03-07 20:22:19

Біз әлеуметтік желілерде:

QAZİRGİ QAZAQ DIASPORASI

news single

    QAZİRGİ QAZAQ DIASPORASI

  Europadağı qazaq diasporası - bwl tarihı tereñ jäne qwramı jağınan ärtürli qauımdastıq. Onı negizinen üş ülken tolqınğa bölip qarastıruğa boladı. «Türkiya arqılı kelgen» tolqın (1960-1970 jj.): Bwl — HH ğasırdıñ basındağı näubet jıldarında Qıtayğa, odan soñ Gimalay asıp Päkistan men Türkiyağa twraqtanğan qazaqtardıñ wrpaqtarı. Keyinnen olar Türkiya men Europa elderi arasındağı eñbek migraciyası kelisimderi boyınşa Germaniyağa, Franciyağa jäne Avstriyağa qonıs audardı. Postkeñestik kezeñ (1990-2000 jj.): Qazaqstan täuelsizdik alğannan keyin bilim quıp, jwmıs babımen nemese otbası jağdayımen köşkender. Zamanaui tolqın (2010–2026 jj.): «Bolaşaq» bağdarlamasınıñ tülekteri, IT-mamandar, ğalımdar men käsipkerler. Büginde Europanıñ iri startap-habtarı men halıqaralıq wyımdarında qazaq jastarı öte köp. Ortalığı Myunhende bolıp, 2009 jılı Qayım Kesijidiñ basşılığımen «Europa qazaqtarınıñ qauımdastığı» resmi türde tirkelip, jwmıs istedi. «Wyım 2009 jılı «Federation of European Kazakh Associations» (FEKA) degen ağılşınşa tüpnwsqa atauımen resmi türde qwrılıp, Germaniyanıñ Myunhen qalasındağı jergilikti sotta tirkelgen. Onıñ qazaq tilindegi balaması - «Europa Qazaq Qoğamdarı Federaciyası». Bwl atau wyım jarğısında arnayı körsetilip, zañdı tirkeuden ötken.

 

   Bwl qwrılımnıñ tarihi mañızı zor, öytkeni FEKA - şeteldegi qazaq diasporasınıñ basın qosqan, Europa elderindegi türli qazaq mädeni ortalıqtarı men qoğamdarın biriktiretin twñğış «şatır wyım» (umbrella organization) märtebesine ie bolğan . Ol Europadağı şaşılıp jürgen qazaq mädeni ortalıqtarın bir şañıraq astına jinağan alğaşqı ortalıq qwrılım boldı» - deydi Äbdilqayım Birğazıwlı . Ol Europa elinde ornalasqan ondağan Qazaq mädeni qoğamdarın biriktirdi. Wyım Europadağı qazaqtar öz biregeyligin saqtauı üşin köptegen is-şaralar ötkizdi. Atap aytqanda, Europa qazaqtarınıñ kişi qwrıltayı: Bwl - jıl sayın Europanıñ är türli qalasında (Vena, Parij, Berlin t.b.) ötetin ülken jiın. Onda wlttıq oyındar oynalıp, dombıra tartıladı, ana tili mäselesi talqılanadı. Sonımen qatar, Europadağı qazaq jastarı tüp-tamırınan ajıramas üşin, salt-dästürdi jalğastıru üşin jastar konferenciyaları wyımdastırılıp twrdı. Sport turnirleri wyımdastırılıp twrdı. Dombıra mektepteri men bi toptarı: biraz qalalarda qazaq balalarına arnalğan jeksenbilik mektepter jwmıs isteydi. Ökinişke oray, ol Federaciya (FEKA) basşılığı auısıp, basqa öñirde ortalıq jwmısın jalğastıru üşin, jergilikti mekenjayğa qayta tirkeu procesi jürgizilmegendikten, zañdı türde jwmıs isteuin toqtatıp otır.

   Büginde Europanıñ üzdik universitetterinde sabaq beretin qazaq professorları men iri korporaciyalarda (Google, Amazon, CERN, BMW, Siemens, Google) isteytin injenerler, IT mamandarı diasporanıñ jaña imidjin qalıptastırıp jatır. Üşinşi jäne törtinşi wrpaq ökilderi arasında qazaq tilin bilu deñgeyi tömendep baradı. Köbinese nemis, francuz nemese ağılşın tilderinde söyleydi. Jergilikti mädenietke siñip ketu procesi jürip jatqanımen, soñğı kezderi internet pen äleumettik jelilerdiñ arqasında Qazaqstanmen baylanıs qayta küşeydi. Europadağı qazaqtar özderi twratın elderde Dimaş Qwdaybergenniñ koncertterin wyımdastıruğa jäne wlttıq brendterdi (şokolad, qolöner) nasihattauğa zor üles qosıp keledi.

Басқалармен бөлісе отырыңыз
Пікірлер

Басты жаңалықтар

img
Тарих 2026-03-07

NOBEL' LAUREATTARINIÑ MEKENİ
img
Тарих 2026-03-07

QAZİRGİ QAZAQ DIASPORASI
img
Тарих 2026-03-08

НОБЕЛЬ ЛАУРЕАТТАРЫНЫҢ МЕКЕНІ
news-img
overlay bottom
Тарих 2026-03-08
НОБЕЛЬ ЛАУРЕАТТАРЫНЫҢ МЕКЕНІ

Последние новости

img
Тарих 2026-03-07

NOBEL' LAUREATTARINIÑ MEKENİ
img
Тарих 2026-03-07

نوبەلЬ لاۋرەاتتارىنىڭ مەكەنى
img
Тарих 2026-03-08

НОБЕЛЬ ЛАУРЕАТТАРЫНЫҢ МЕКЕНІ

Все новости

news-img
overlay bottom
Тарих 2026-03-07
NOBEL' LAUREATTARINIÑ MEKENİ
news-img
overlay bottom
Тарих 2026-03-07
نوبەلЬ لاۋرەاتتارىنىڭ مەكەنى
news-img
overlay bottom
Тарих 2026-03-08
НОБЕЛЬ ЛАУРЕАТТАРЫНЫҢ МЕКЕНІ
news-img
overlay bottom
Әлем 2026-03-07
BİLİMNİÑ ASQAQ SARAYI
news-img
overlay bottom
Әлем 2026-03-07
بىلىمنىڭ اسقاق سارايى
news-img
overlay bottom
Әлем 2026-03-08
БІЛІМНІҢ АСҚАҚ САРАЙЫ
news-img
overlay bottom
Тарих 2026-03-07
QAZİRGİ QAZAQ DIASPORASI
news-img
overlay bottom
Тарих 2026-03-07
قازىرگى قازاق دياسپوراسى
news-img
overlay bottom
Әлем 2026-03-07
JASTIQ ŞAQ KUÄSİ. LYUDVIGŞTRASSE - ESTELİKTER KÖŞESİ
Международное интернет-издание "Shalqar kz"
Подписка на важную информацию международного интернет-издания "Shalqar kz" Будьте в курсе последних новостей Ваша электронная почта подписаться